Ocena roli badania zjawiska „mimikry naczyniowej” i gęstości mikronaczyń w nowotworach złośliwych jajnika u kobiet - Czekierdowski, Artur; Czekierdowska, Sylwia; Daniłoś, Jarosław (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2011)
Wstęp : Unikatowe możliwości komórek nowotworowych zdolnych do indukowania własnego mikrounaczynienia niezależnie od procesów angiogennych określane jako „mimikra naczyniowa” mogą odgrywać istotną rolę w rozwoju alternatywnych sposobów unaczynienia guzów złośliwych jajnika u kobiet. Cel : Celem pracy było zbadanie częstości występowania „mimikry naczyniowej” w złośliwych guzach pierwotnych i przerzutowych do jajnika oraz ocena ewentualnego związku „mimikry naczyniowej” z gęstością mikronaczyń w najbardziej unaczynionych fragmentach guza złośliwego. Materiał i metody : W grupie 66 kobiet operowanych z powodu guza jajnika wykonano immunohistochemiczną ocenę gęstości mikronaczyń przy wykorzystaniu antygenu CD34 oraz ocenę obecności struktur naczyniopodobnych typowych dla „mimikry naczyniowej” identyfikowanych za pomocą zmodyfikowanej reakcji Schiffa. Analizowano zależność obu parametrów od cech klinicznych i histologicznych guzów złośliwych. Wyniki : W badanej grupie 29 kobiet było przed menopauzą (43,9%), a 37 po menopauzie (56,1%). Stwierdzono 6 przypadków niezłośliwych zmian nowotworowych, 9 raków o granicznej złośliwości, 38 raków inwazyjnych jajnika, 10 raków przerzutowych do jajnika i 3 nienabłonkowe złośliwe guzy jajnika. Nie stwierdzono występowania struktur PAS-pozytywnych ( periodic acid Schiff ) zarówno w prawidłowych tkankach jajnika, jak i nowotworach niezłośliwych oraz złośliwych guzach jajnika typu granicznego. Zjawisko występowania kanałów naczyniopodobnych stwierdzono w 47% raków pierwotnych, 50% guzów przerzutowych i 100% nowotworów nienabłonkowych. „Mimikrę naczyniową” obserwowano przede wszystkim w nowotworach wysoce agresywnych [FIGO ( International Federation of Gynaecology and Obstetrics ) st. III] i niskozróżnicowanych histologicznie (G2 i G3). Nowotwory o niskiej gęstości mikronaczyń nieznacznie częściej wykazywały obecność zjawiska „mimikry naczyniowej” – stwierdzono 9 przypadków PAS+ oraz 7 przypadków PAS–. Guzy o wysokiej gęstości mikronaczyń (powyżej 39/HPF) częściej nie wykazywały obecności „mimikry naczyniowej” (10 przypadków PAS– oraz 5 guzów PAS+). Nie wykazano w miejscach dodatniej reakcji Schiffa ekspresji markerów typowych dla komórek śródbłonka identyfikowanych przeciwciałem anty-CD34. Wnioski : „Mimikra naczyniowa” relatywnie często towarzyszy złośliwym, niskozróżnicowanym nowotworom jajnika, a jej obecność może być wykorzystana jako parametr charakteryzujący rozwój alternatywnych dróg waskulogenezy w różnych typach raka jajnika u kobiet.