Znaczenie ekspresji receptorów estrogenowych alfa i beta w przebiegu różnego rodzaju starzenia się skóry - Zegarska, Barbara; Jóźwicki, Wojciech; Zegarski, Wojciech; Czajkowski, Rafał; Pokrywczyńska, Marta (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2011)
Wstęp : Starzenie się skóry jest procesem złożonym o różnych mechanizmach biologicznych, biochemicznych i molekularnych. U kobiet dużą rolę w procesie starzenia odgrywa brak pobudzenia receptorów estrogenowych (estrogen receptor – ER). Cel badań: Ocena różnicy stopnia ekspresji receptorów estrogenowych alfa (ER) i beta (ER) w naskórku i w skórze właściwej w przebiegu różnego rodzaju starzenia się skóry. Materiał i metody : Badaniem objęto grupę 60 zdrowych kobiet z różnymi objawami starzenia skóry w wieku 26–62 lat, a następnie wyodrębniono trzy niezależne grupy – każda licząca po 20 osób. Do grupy I zaliczono kobiety z objawami starzenia menopauzalnego skóry, grupę II stanowiły kobiety z objawami fotostarzenia, a grupę III z objawami starzenia chronologicznego. Od wszystkich badanych pobierano wycinki do badań immunohistochemicznych z okolicy przedusznej. Oznaczenia ekspresji ER i ER1 dokonano przy użyciu monoklonalnych przeciwciał mysich przeciw ludzkiemu receptorowi (monoclonal mouse anti-human estrogen receptor), odpowiednio:  – klon 1D5 o izotypie IgG1 kappa i 1 – klon PPG5/10. Wyniki: U większości badanych we wszystkich grupach, zarówno w naskórku, jak i w skórze właściwej nie obserwowano ekspresji ER, a jeśli była stwierdzana, to o słabej intensywności i rozległości. Ekspresja ER1 występowała u wszystkich badanych zarówno w naskórku, jak i skórze właściwej o różnej intensywności i rozległości, przy czym najsilniejsza była w grupie I. Wnioski : 1. Nie ma znamiennych różnic w intensywności i rozległości ekspresji ER w grupach starzenia chronologicznego, menopauzalnego i fotostarzenia. 2. Istnieje znamiennie większa intensywność i rozległość ekspresji ER1 w przebiegu starzenia menopauzalnego