BADANIA KLINICZNE I DOŚWIADCZALNE W CHOROBACH SERCA, PŁUC I NACZYŃWpływ zdolności do tworzenia biofilmu przez bakterie Gram-dodatnie na przebieg okresu pooperacyjnego u pacjentów leczonych kardiochirurgicznie - Bilewska, Agata; Łopaciuk, Urszula; Młynarczyk, Grażyna; Młynarczyk, Andrzej; Trafny, Elżbieta; Kołsut, Piotr; Kocańda, Szymon; Kuśmierczyk, Mariusz; Różański, Jacek M. (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2011)
Wstęp : Zdolność do tworzenia biofilmu charakteryzuje zarówno bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne. Biofilm jest skupiskiem komórek bakteryjnych zatopionym w polisacharydowej macierzy zewnątrzkomórkowej wytworzonej przez te bakterie. Zapewnia optymalne środowisko wzrostu i rozwoju, chroni przed działaniem antybiotyków oraz ułatwia wymianę materiału genetycznego. Odgrywa istotną rolę w powstawaniu i utrzymywaniu się infekcji po zabiegach chirurgicznych. Cel pracy: Celem podjętych badań była próba ustalenia związku pomiędzy zdolnością do tworzenia biofilmu przez Gram-dodatnie ziarenkowce izolowane od pacjentów leczonych kardiochirurgicznie a niekorzystnym przebiegiem okresu pooperacyjnego. Materiał i metody : Analizowano 44 szczepy Staphylococcus epidermidis oraz 27 szczepów Enterococcus spp. wyizolowane od 84 pacjentów leczonych kardiochirurgicznie na przestrzeni 13 miesięcy. U wyżej wymienionych gatunków ekspresję śluzu zewnątrzkomórkowego sprawdzano przy użyciu metody Freemana oraz Christensena. Stosując analizę regresji logistycznej, badano związek między zdolnością do tworzenia biofilmu a wystąpieniem niekorzystnego zdarzenia w okresie pooperacyjnym, takiego jak: zgon, zakażenie tkanki podskórnej, konieczność wykonania resternotomii, zakażenia układu oddechowego czy wystąpienia bakteremii. Wyniki : Sześćdziesiąt jeden procent szczepów Staphylococcus epidermidis oraz 40,7% Enterococcus spp. wykazywało ekspresję śluzu zewnątrzkomórkowego. Średnia gęstość utworzonego przez Staphylococcus epidermidis biofilmu wyniosła 1,013 ±0,739, a przez enterokoki 0,233 ±0,075. Chorzy, od których wyizolowano Staphylococcus epidermidis produkujący biofilm, rozwijali zakażenie tkanki podskórnej prawie 7 razy częściej niż pacjenci, od których uzyskano Staphylococcus epidermidis niewykazujący ekspresji śluzu zewnątrzkomórkowego (p = 0,105). Pacjenci, od których wyizolowano Staphylococcus epidermidis lub Entero- coccus spp. produkujące biofilm, mieli iloraz szans (ang. odds ratio – OR) wystąpienia zakażenia tkanki podskórnej równy 2,364 (p = 0,209). Wnioski: Większość badanych szczepów charakteryzowała się zdolnością do produkcji biofilmu, co mogło stanowić o ich zwiększonej patogenności i ułatwiać zakażenie materiałów stosowanych w kardiochirurgii. Wyizolowanie Staphylococcus epidermidis lub Enterococcus spp. od pacjenta może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia zakażenia tkanki podskórnej po zabiegu kardiochirurgicznym.