Skojarzone leczenie raka odbytnicy – doświadczenia Centrum Onkologii – Instytutu w Gliwicach - Chmielarz, Andrzej; Chmielnik, Ewa; Plewicki, Grzegorz; Słomian, Grzegorz; Wideł, Maciej; Lasek-Kryj, Magdalena; Zeman, Marcin; Kryj, Mariusz; Suwiński, Rafał (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Analizie poddano grupę 132 (55 kobiet i 77 mężczyzn) chorych na raka odbytnicy w stopniu zaawansowania T 2-4 N 0-2 M 0 . Średni wiek chorych wynosił 62 lata. W grupie 75 (52 proc.) chorych przeprowadzono przedoperacyjną radio- lub radiochemioterapię, stosując 4 różne schematy napromieniania (25 Gy/5 Gy/fr., 42,5 Gy/1,8 Gy/fr., 30 Gy/3 Gy/fr., 42 Gy/2 x 1,5 Gy/fr.) Wszyscy chorzy leczeni byli operacyjnie – u 51 (39 proc.) wykonano brzuszno-kroczowe odjęcie odbytnicy, u 61 (46 proc.) niską przednią resekcję. W 15 (11 proc.) przypadkach stwierdzono śródoperacyjnie zaawansowanie wykluczające możliwości resekcji, a u pozostałych chorych wykonano odpowiednio operacje sposobem Hartmana 3 (2 proc.) i miejscowe wycięcie guza 2 (1,5 proc.). Pooperacyjną chemio- lub chemioradioterapię stosowano u 48 (36 proc.) chorych. Średni czas obserwacji wynosi 12 mies. i waha się od 1 do 49. W badanej grupie chorych stwierdzono 31 (23 proc.) przypadków przerzutów odległych i 17 (13 proc.) nawrotów miejscowych. Nawroty miejscowe w 19 proc. dotyczyły chorych bez przedoperacyjnej radioterapii. 24-miesięczne przeżycie bezobjawowe w całej grupie wyniosło 56,2 proc. Stwierdzono znamiennie dłuższe przeżycia bezobjawowe w grupie z przedoperacyjną radioterapią – 63,9 proc. vs 36,2 proc. (p=0,008). Nie znaleziono istotnych związków pomiędzy rodzajem stosowanej radioterapii a długością życia bezobjawowego. Czas życia bez przerzutów odległych nie różnił się istotnie pomiędzy badanymi grupami chorych. Stwierdzono natomiast istotne wydłużenie czasu życia bez nawrotu miejscowego w grupie z przedoperacyjną radioterapią – 89 proc. vs 54 proc. (p=0,003). Przedoperacyjna radioterapia w istotny sposób wpływa na wydłużenie czasu przeżycia bezobjawowego oraz na zmniejszenie odsetka nawrotów miejscowych. Skuteczność różnych schematów napromieniania wymaga dalszego badania w prospektywnym materiale.