Zastosowanie Temozolomidu w leczeniu guzów mózgu - Słomian, Grzegorz; Miszczyk, Leszek (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Temozolomid, doustny cytostatyk z grupy pochodnych imidazotetrazyn, budową przypomina prokarbazynę i dakarbazynę. Małe rozmiary i właściwości lipofilne powodują, że dobrze przenika barierę krew-mózg, osiągając w płynie mózgowo-rdzeniowym 30 proc. stężenia w surowicy. In vitro Temozolomid wykazuje aktywność w glejakach złośliwych, czerniaku, raku piersi, jajnika, stercza, jelita grubego, niedrobnokomórkowym raku płuca, międzybłoniaku opłucnej, chłoniakach i mięsakach. Najwyższą aktywność wykazuje w glejakach i czerniaku złośliwym. Od lipca 1999 do lipca 2002 r. w Centrum Onkologii – Instytucie Oddział w Gliwicach leczono Temozolomidem 9 chorych (3 kobiety i 6 mężczyzn) z guzami mózgu, w wieku od 25 do 60 lat (średnia wieku 42 lata). Siedmiu chorych (77,7 proc.) z nawrotem glejaków złośliwych, dwóch (22,3 proc.) z przerzutami czerniaka do mózgowia. Chorzy z pierwotnym guzem mózgu byli leczeni po stwierdzeniu nawrotu lub progresji po przebytej radioterapii, chorzy z przerzutami czerniaka po zakończeniu paliatywnego napromieniania. Temozolomid stosowano w dawce 150–200 mg/m2, przez 5 dni, co 28 dni. Chorzy otrzymali od 1 do 8 cykli leczenia. Oceniono odpowiedź na leczenie, czas do progresji, toksyczność leczenia oraz czas przeżycia. W grupie chorych z pierwotnym guzem mózgu całkowitą remisję uzyskano u 1 chorego (14,2 proc.), remisję częściową u 2 chorych (28,4 proc.), u 2 pozostałych (28,4 proc.) stwierdzono progresję choroby. Współczynnik obiektywnych odpowiedzi wyniósł 3 (42,8 proc.). U 2 chorych z przerzutami czerniaka do mózgowia nie obserwowano obiektywnych odpowiedzi. U obydwu chorych wystąpiła progresja choroby w trakcie leczenia. Toksyczność leczenia była niewielka. Obserwowano 2-krotnie (5,6 proc.) neutropenię bez gorączki neutropenicznej 1. i 2. stopnia wg WHO, jeden (2,8 proc.) incydent trombocytopenii 3. stopnia wg WHO oraz 2-krotnie (5,6 proc.) nudności i wymioty w stopniu 1. i 2. wg WHO. Czas do progresji wyniósł od 6 tyg. do 30 mies., (średnio 14,4 mies.) w grupie z pierwotnymi guzami mózgu i 3 tyg. i 2 mies. odpowiednio u 2 chorych z przerzutami czerniaka. Przeżycie całkowite wyniosło od 7 tyg. do 30 mies., (średnio 15,1 mies.) w grupie chorych z pierwotnymi guzami mózgu i odpowiednio 5 tyg. i 3 mies. u 2 chorych z przerzutami czerniaka. Jeden chory z pierwotnym guzem mózgu po uzyskaniu częściowej remisji kontynuuje leczenie Temozolomidem. Temozolomid w formie doustnej umożliwia długotrwałe leczenie chorych z nawrotowymi glejakami złośliwymi i przerzutami czerniaka do mózgu, wykazując umiarkowaną skuteczność przy w pełni akceptowalnej toksyczności, co skłania do kontynuowania badań klinicznych również w skojarzeniu z innymi lekami.