Analgezja zewnątrzoponowa u dzieci metodą top-up – ocena skuteczności i działań ubocznych - Tomaszek, Lucyna; Młodkowski, Jacek; Gajdosz, Ryszard (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2011)
Wstęp : Leki do przestrzeni zewnątrzoponowej mogą być podawane w ciągłej infuzji lub metodą wielokrotnych dawek (ang. top-up ). Metoda top-up jest rzadziej praktykowana u dzieci, co odzwierciedla niewielka liczba doniesień na ten temat. Cel pracy: Celem pracy była ocena skuteczności oraz działań ubocznych analgezji zewnątrzoponowej za pomocą powtarzanych dawek bupiwakainy i bupiwakainy z morfiną u dzieci w pierwszej dobie po operacjach torakochirurgicznych. Materiał i metody: Prospektywne badanie obserwacyjne przeprowadzono u 84 dzieci w wieku 7–18 lat podzielonych na dwie grupy. W dawkach bolusowych operowanym podawano: w grupie I (n = 30) – 0,25-procentową bupiwakainę co 4 godz. wg reguły Schulte-Steinberga: V (ml) = 12 segmentów × (0,1 × wiek w latach), w grupie II (n = 54) – 0,25-procentową bupiwakainę z morfiną 2 mg/20 ml co 8 godz. wg zmodyfikowanego wzoru Bromage: V (ml) = 1,2 ml × 10 segmentów + 0,1 ml na segment na każde 10 cm wzrostu powyżej 120 cm. W grupie II w ramach profilaktyki przeciwwymiotnej chorzy otrzymywali ondansetron i metoklopramid. Wyniki: Spośród 89 zakwalifikowanych chorych 84 (94,4%) ukończyło badania, a 5 chorych (5,6%) zostało wykluczonych z analizy na skutek takich powikłań, jak: punkcja opony twardej, niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe, penetracja naczyniowa cewnika, przeciek wokół miejsca wprowadzenia cewnika, samoistne wysunięcie się cewnika. Chorzy z grupy I odczuwali istotnie silniejszy ból niż w grupie II, wymagali podania dwukrotnie większej dawki dobowej bupiwakainy i czterokrotnie więcej uzupełniających analgetyków. Nie zaobserwowano istotnych różnic pomiędzy grupami w częstości pooperacyjnych komplikacji za wyjątkiem świądu skóry występującego tylko w grupie z morfiną (24,1%). Ogółem odnotowano 8,3% nudności, 36,9% wymiotów, 7,1% retencji moczu, 8,3% parestezji, 2,4% uogólnionych drżeń mięśni. Wnioski: Analgezja za pomocą roztworu bupiwakainy z morfiną skuteczniej uśmierza ból niż przy użyciu samej bupiwakainy. Dodanie morfiny do roztworu bupiwakainy wydłuża czas blokady zewnątrzoponowej z 4 do 8 godz. oraz zmniejsza zapotrzebowanie na bupiwakainę i uzupełniające analgetyki. Metoda powtarzanych dawek jest bezpieczna pod warunkiem ciągłego monitorowania chorych pozwalającego na wczesne wykrycie i leczenie potencjalnych powikłań.