Naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu a angiogeneza w chorobach nowotworowych - Łojko, Anna; Komarnicki, Mieczysław (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu (vascular endothelial growth factor – VEGF), zwany również czynnikiem przepuszczalności naczyń (vascular permeability factor – VPF) lub waskulotropiną (vasculotropin), jest uważany obecnie za kluczowy czynnik regulujący fizjologiczną i patologiczną angiogenezę. VEGF jest czynnikiem mitogennym dla komórek śródbłonka naczyń pochodzących z tętnic, żył i naczyń limfatycznych. Powstanie unaczynienia jest warunkiem niezbędnym do wzrostu nowotworu i powstawania przerzutów nowotworowych. Zwiększoną ekspresję VEGF, zarówno w tkance nowotworowej, jak i w osoczu, surowicy czy w moczu, stwierdzono w wielu nowotworach, m.in. jelita grubego, żołądka, piersi, niedrobnokomórkowego raka płuca, prostaty, nerki, pęcherza moczowego. Ekspresja VEGF oznaczana w tkance nowotworowej raka trzustki koreluje z ilością naczyń krwionośnych w obrębie guza, z obecnością przerzutów w wątrobie i całkowitym przeżyciem chorych. W raku jelita grubego zwiększona ekspresja VEGF w tkance nowotworowej koreluje z obecnością zmian przerzutowych. Podwyższone stężenie VEGF oznaczanego w osoczu u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca jest związane z obecnością przerzutów odległych. Zwiększoną ekspresję VEGF odnotowuje się również w rozrostach hematologicznych, m.in. w ostrej białaczce szpikowej i zespołach mielodysplastycznych. Ścisła zależność pomiędzy rozwojem nowotworu a angiogenezą nasunęła koncepcję, iż hamowanie angiogenezy może zostać wykorzystane w terapii chorób nowotworowych. Wyniki badań przedklinicznych z wykorzystaniem inhibitora VEGF czy też przeciwciał monoklonalnych przeciw VEGF w leczeniu rozrostów nowotworowych są bardzo obiecujące. Jak dotychczas jednak nie potwierdziły się w badaniach klinicznych. W najbliższych latach regulacja ekspresji VEGF przypuszczalnie będzie przedmiotem wielu badań.