Odległe wyniki leczenia choroby wieńcowej u kobiet przed 45. rokiem życia - Zwoliński, Radosław; Ostrowski, Stanisław; Walczak, Andrzej; Banyś, Andrzej; Dziuba, Michał; Marcinkiewicz, Anna; Jaszewski, Ryszard (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2012)
Wstęp : Występowanie zawału mięśnia secowego i zaawansowanej choroby wieńcowej u kobiet przed menopauzą jest bardzo rzadkie. Cel pracy : Ocena wyników chirurgicznego leczenia choroby wieńcowej u kobiet przed 45. r.ż. Materiał i metody : W latach 1990–1999 58 kobiet w wieku 27–45 lat (średnio 41,5 roku) wypisano ze szpitala po operacji rewaskularyzacji mięśnia sercowego (CABG). Średnio wykonano 2,6 ±1,1 pomostów, u 91,4% pacjentek wykonano pełną rewaskularyzację serca. Lewą tętnicę piersiową wewnętrzną zastosowano w 96,5% przypadków. Wyniki: Średni okres obserwacji wynosił 17,5 roku, całkowite przeżycie pacjentek wypisanych ze szpitala w 5., 10. i 15. roku po operacji wynosiło odpowiednio 88%, 81,5%, 66%. Wolnych od dolegliwości dławicowych i incydentów wieńcowych było odpowiednio w 5., 10. i 15. roku po operacji 66%, 57% i 36,5% chorych. Średnia klasa CCS wynosiła 3,24 przed operacją, 5 lat po CABG 1,48 i 10 lat po CABG 1,7. Średnia klasa NYHA 2,51 przed zabiegiem i 1,78, 1,65 po 5 i 10 lat po operacji. Dziewięciu z 12 chorych, u których wykonano po operacji przezskórną angioplastykę naczyń wieńcowych (PCI), powróciło do nałogu palenia po operacji. Wnioski : Odległe wyniki CABG u młodych kobiet są dobre, szczególnie dotyczy to poprawy jakości życia po operacji. Obserwowane po operacji zmniejszenie zatrudnienia wynika z obecności subiektywnego poczucia choroby oraz specyficznych innych czynników pozamedycznych. Kontynuowanie palenia papierosów po operacji jest głównym czynnikiem nawrotu dolegliwości i pogorszenia wyników po CABG. Badana grupa chorych jest wyraźnie narażona na występowanie menopauzy przed 45. rokiem życia.