Ocena tolerancji radykalnego leczenia promieniami chorych na raka piersi powyżej 75. roku życia - Kleszyk, Łukasz; Urbańczyk, Hubert (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2012)
Wstęp: Podczas radioterapii chorych na raka piersi problemem są odczyny popromienne – zarówno wczesne (głównie skórne), występujące podczas leczenia oraz krótko po leczeniu promieniami, jak i późne, ujawniające się od kilku do kilkudziesięciu miesięcy od jego zakończenia. Cel pracy: Celem badania była ocena tolerancji radykalnej radioterapii u chorych na raka piersi w wieku powyżej 75 lat. Materiał i metody : Retrospektywną analizę przeprowadzono w grupie 44 pacjentek w wieku powyżej 75 lat (od 75. do 85. roku życia, mediana 77 lat), poddanych radykalnej radioterapii w Centrum Onkologii – Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gliwicach w latach 2008–2009. Leczenie operacyjne zastosowano u 42 chorych (95,5%). Amputację piersi wykonano u 37, natomiast zabieg oszczędzający u 5 chorych. W 2 przypadkach zastosowano samodzielną radioterapię. Dawka całkowita zawierała się w przedziale 44–70 Gy z medianą o wartości 50 Gy, a dawka frakcyjna 2–2,5 Gy (mediana 2 Gy). U większości chorych (75%) napromieniano także regionalny układ chłonny pachy i nadobojcza. Czas radioterapii wynosił od 21 do 67 dni (mediana 35 dni). Toksyczność leczenia oceniano wg skali EORTC/RTOG, natomiast analiza statystyczna została przeprowadzona z wykorzystaniem statystyki opisowej za pomocą programu Statistica. Wyniki: Ostry skórny odczyn popromienny odnotowano u 41 (93%) chorych, przy czym u większości (78%) maksymalne jego nasilenie określono na I stopień. Stopnie II i III prezentowały się odpowiednio u 10% i 12%, a ich wystąpienie związane było ściśle z klinicznie uzasadnioną eskalacją dawki całkowitej. Mediana czasu od momentu rozpoczęcia radioterapii do wystąpienia ostrego odczynu skórnego wynosiła 23 dni (w przedziale 10–50 dni). Ostry odczyn hematologiczny (anemia, leukopenia, trombocytopenia) zdiagnozowano u 8 (18%) badanych, przy czym największe jego nasilenie określono na I stopień, a czas od rozpoczęcia radioterapii do jego wystąpienia zawierał się w przedziale 17–83 dni z medianą wartości 47,5 dnia. Późny płucny odczyn popromienny w stopniu pierwszym (sporadyczna duszność wysiłkowa) odnotowano u jednej pacjentki. Czas od zakończenia radioterapii do jego wystąpienia wynosił 202 dni. Wśród obserwowanych chorych u 5 (11,5%) skrócono radioterapię, natomiast u jednej pacjentki zastosowano przerwę z powodu nasilenia odczynów skórnych. Wnioski : Nowoczesna radioterapia jest bezpieczną i dobrze tolerowaną metodą radykalnego leczenia chorych na raka piersi, niezależnie od jej charakteru – uzupełniającego lub samodzielnego, co ma szczególne znaczenie u starszych pacjentek, często obciążonych internistycznie, zdyskwalifikowanych od leczenia operacyjnego i/lub systemowego.