Zmiany hemostazy związane z terapią hormonalną wieku menopauzalnego. Porównanie doustnej i przezskórnej drogi podania - Połać, Ireneusz; Borowiecka, Marta; Stetkiewicz, Tomasz; Nowak, Paweł (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2012)
Terapia hormonalna ( hormone therapy – HT) jest często zalecana w celu eliminacji lub zmniejszenia objawów menopauzy. Udowodniono, że złożone preparaty zawierające estrogeny i progestageny są związane z niewielkim, ale klinicznie istotnym wzrostem ryzyka zakrzepicy tętniczej i żylnej, zwiększają również ryzyko zawału serca i udaru. Celem badania było porównanie wpływu na hemostazę 6-miesięcznej HT doustnej i przezskórnej stosowanej u kobiet pomenopauzalnych, w odniesieniu do grupy kontrolnej kobiet niestosującej terapii w porównywalnym wieku. Stężenie inhibitora fibrynolizy aktywowanego trombiną (thrombin activatable fibrinolysis inhibitor – TAFI) było oceniane metodą ELISA przy użyciu Imclone Tafi’s kit (American Diagnostica GmbH). Trombina oznaczana była metodą wg Lau i wsp. Plazmina w osoczu była oznaczana za pomocą barwnego substratu (Chromozym PL). Aktywność wytworzonej trombiny była statystycznie większa w osoczu kobiet stosujących terapię doustną (72,6 ±8,5 mOD/min) niż u pacjentek stosujących terapię przezskórną (53,7 ±10,1 mOD/min) i z grupy kontrolnej (51,2 ±10 mOD/min). Aktywność plazminy była największa w grupie kontrolnej (84,5 ±10,2 mOD/min), a u pacjentek przyjmujących terapię doustną była mniejsza (61,9 ±7,9 mOD/min) w porównaniu z pacjentkami stosującymi terapię przezskórną (77,7 ±14,5 mOD/min). Największe stężenia TAFI były obserwowane u kobiet po terapii doustnej (80,38 ±8,23%); stężenie TAFI w grupie kobiet stosujących terapię przezskórną wynosiło 61,58 ±9,81%, a najmniejsze stężenie odnotowano w grupie kontrolnej (44,70 ±10,16). Wpływ terapii hormonalnej na hemostazę zależał przede wszystkim od komponenty estrogenowej, aczkolwiek progestagen miał również wpływ na opisywane zmiany. Obserwowane efekty mogły być również częściowo wynikiem różnych progestagenów i różnych ich dawek.