The impact of opioid analgesics on the gastrointestinal tract function and the current management possibilities [Polish version: Wpływ opioidowych środków przeciwbólowych na czynność układu pokarmowego oraz aktualne możliwości postępowania terapeutycznego p. 132] - Leppert, Wojciech (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2012)
Zaburzenia czynności jelit wywoływane opioidami ( opioid-induced bowel dysfunction – OIBD) obejmują szereg objawów żołądkowo-jelitowych, m.in. zaparcia, jadłowstręt, nudności, wymioty, refluks żołądkowo-przełykowy, spowolnienie trawienia, bóle brzuszne, wzdęcia, twarde stolce i niepełne wypróżnienia. Objawy te znacząco obniżają jakość życia chorych i utrudniają przestrzeganie przez pacjentów zaleceń terapeutycznych ( compliance ). Około jedna trzecia pacjentów leczonych opioidami nie stosuje się do zaleconego przez lekarza schematu leczenia lub przerywa leczenie właśnie na skutek OIBD. Istnieje kilka metod profilaktyki i leczenia OIBD. Stosuje się na przykład tradycyjne doustne środki przeczyszczające, jednak ich skuteczność jest ograniczona, a przy tym powodują one działania niepożądane. Inne dostępne możliwości obejmują zamianę opioidów ( opioid switch – OS) i zmianę drogi podawania leku. Nowe metody leczenia koncentrują się na receptorach opioidowych w jelicie, które są główną przyczyną OIBD. Obejmują one np. połączenie opioidu i antagonisty opioidowego (oksykodon/nalokson) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu oraz antagonistę receptora opioidowego o działaniu wyłącznie obwodowym (metylnaltrekson), dostępnego w postaci iniekcji podskórnych. Celem niniejszej pracy jest omówienie patomechanizmu i dostępnych strategii leczenia OIBD.