Personalna ocena czynników ryzyka złamań – kliniczne uwarunkowania w praktycznym stosowaniu narzędzia FRAX® - Leszczyński, Piotr; Dudziec, Ewa; Samborski, Włodzimierz (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2012)
Narzędzie o nazwie FRAX ® jest algorytmem opracowanym komputerowo do oceny przewidywania 10-letniego ryzyka jakiegokolwiek złamania osteoporotycznego oraz złamania kości udowej u danego pacjenta. Łatwość oceny personalnej pacjenta oraz perfekcyjna interpretacja czynników ryzyka złamań powinny warunkować używanie modelu FRAX ® w codziennej praktyce lekarskiej. Algorytm został stworzony i zaaprobowany w 2008 r. na zlecenie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jedynie dla lekarzy pierwszego kontaktu i jest obecnie bardzo szeroko stosowany na całym świecie. Czasami jego używanie jest niezrozumiałe i krytykowane przez lekarzy specjalistów zajmujących się chorobami metabolicznymi kości, szczególnie w specyficznych sytuacjach klinicznych. Wartości ryzyka złamań wyliczane za pomocą narzędzia FRAX ® mogą być przeszacowane lub niedoszacowane. Jest to główną przyczyną krytyki, gdyż sam algorytm nie uwzględnia m.in. długości i dawki stosowania kortykosteroidów czy liczby występowania upadków. Ta aplikacja kliniczna ma być używana jedynie w podstawowej ocenie tych pacjentów, którzy mogą być kandydatami do badania gęstości mineralnej kości lub wtedy, gdy należy u nich rozpocząć leczenie. Zastosowanie algorytmu FRAX ® powinno być rozważane przez lekarzy pierwszego kontaktu przy ocenie stanu kości u pacjentów, ale nie jako złoty i jednoznaczny standard, tylko jako platforma referencyjna. Kliniczne zastosowanie modelu FRAX ® wymaga wstrzemięźliwej oceny krytycznej przez lekarzy codziennie praktykujących i oceniających pacjentów pod kątem osteoporozy. W pracy przedstawiono zarówno zalety, jak i ograniczenia zastosowania klinicznego narzędzia FRAX ® w aspekcie najlepszej oceny stanu kości pacjentów.