Ocena stężeń insuliny, insulinopodobnego czynnika wzrostu I, śródbłonkowego czynnika wzrostu naczyń i gastryny u chorych z polipami i rakiem jelita grubego - Kaczka, Aleksandra; Kumor, Anna; Pietruczuk, Mirosława; Małecka-Panas, Ewa (Gastroenterology Review/Przegląd Gastroenterologiczny, 2012)
Wstęp: Kancerogeneza jelita grubego jest procesem wieloetapowym, w który zaangażowane są liczne czynniki wzrostu. Cel: Ocena stężenia wybranych czynników wzrostowych w surowicy pacjentów z polipami gruczolakowatymi i rakiem jelita grubego (RJG). Materiał i metody : U 23 chorych na RJG, 36 pacjentów z gruczolakami jelita grubego (GJG) i 16 zdrowych osób oznaczono stężenia insuliny, insulinopodobnego czynnika wzrostu I ( insulin-like growth factor I – IGF-I), śródbłonkowego czynnika wzrostu naczyń (vascular endothelial growth factor – VEGF) i gastryny. Wyniki : Stężenie VEGF u chorych na RJG było większe w porównaniu z wartościami obserwowanymi u zdrowych osób (624,81 ±113,99 pg/ml vs 331,43 ±52,87 pg/ml; p < 0,05) i pacjentów z GJG (426,18 ±59,71 pg/ml). Duże stężenia VEGF stwierdzono w szczególności u chorych na RJG w stopniu C i D według klasyfikacji Dukesa (788,82 ±178,85 pg/ml vs 453 ±74,83 pg/ml dla stopnia A i B według Dukesa; p < 0,05) i nie różniły się one w zależności od stopnia zróżnicowania czy lokalizacji guza. Średnie stężenie gastryny było istotnie statystycznie większe u chorych na RJG w porównaniu z pacjentami z GJG i osobami zdrowymi (odpowiednio: 98,25 ±15,91 µU/ml vs 64,72 ±6.14 µU/ml i 67,86 ±8,13 µU/ml; p < 0,05). Znamiennie statystycznie większe stężenia gastryny występowały u chorych z dystalną lokalizacją guza w porównaniu z proksymalną (115,46 ±23,26 µU/ml vs 68,13 ±23,26 µU/ml; p < 0,05) oraz w guzach w stopniu zaawansowania A i B według Dukesa. Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic w stężeniach insuliny i IGF-I między badanymi grupami. Wnioski: Istnieje korelacja pomiędzy stężeniem VEGF w surowicy a stopniem zaawansowania RJG. Rola gastryny w kancerogenezie dotyczy w szczególności dystalnej części jelita grubego. Oznaczenie stężenia gastryny może mieć znaczenie prognostyczne na etapie zaawansowanej kancerogenezy.