Działanie kancerogenne miejscowych inhibitorów kalcyneuryny – rzeczywiste zagrożenie czy nieuzasadnione obawy - Sokołowska-Wojdyło, Małgorzata; Góralczyk, Alicja; Barańska-Rybak, Wioletta; Szczerkowska-Dobosz, Aneta (Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny, 2012)
Miejscowe inhibitory kalcyneuryny (ang. topical calcineurin inhibitors – TCIs) są szeroko stosowane w leczeniu chorób skóry o podłożu immunologicznym. Zatwierdzonym wskazaniem do terapii takrolimusem lub pimekrolimusem jest atopowe zapalenie skóry (AZS), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Oba leki są skuteczną i dobrze tolerowaną przez pacjentów alternatywą dla miejscowych glikokortykosteroidów. Wykazano, że terapia proaktywna za pomocą TCIs zapobiega zaostrzeniom AZS, a także zmniejsza ich nasilenie. Doniesienia o rozwoju nowotworów złośliwych związanych z aplikacją TCIs budzą obawy dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej grupy leków. Podstawą oceny potencjalnego efektu kancerogennego miejscowych immunomodulatorów są: mechanizm działania leków, wyniki badań na zwierzętach i zgłaszane przypadki nowotworów u pacjentów leczonych TCIs. W artykule przedstawiono przegląd dostępnego piśmiennictwa dotyczącego zwiększonego ryzyka zapadalności na nowotwory wśród osób chorych na AZS stosujących takrolimus lub pimekrolimus. Obecny stan wiedzy jest niewystarczający, aby potwierdzić przyczynowy związek między terapią TCIs a rozwojem nowotworów. W badaniach nad farmakokinetyką wykazano minimalną systemową absorpcję miejscowych inhibitorów kalcyneuryny, nie ma również dowodów świadczących o ich ogólnym działaniu immunosupresyjnym. Ponadto nasilenie choroby oraz inne sposoby leczenia AZS mogą stanowić czynniki ryzyka zwiększonej zapadalności na nowotwory u tych pacjentów. Uważa się, że stosunek korzyści do ryzyka podczas stosowania TCIs jest pozytywny, niezbędne są jednak długotrwałe badania kliniczne, aby ocenić bezpieczeństwo przedłużonej terapii takrolimusem lub pimekrolimusem.