Wpływ hormonalnej terapii zastępczej na ryzyko wystąpienia infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego - Waksmański, Bogdan; Kamiński, Kazimierz; Cieślak-Steć, Małgorzata (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2002)
Celem pracy było określenie wpływu hormonalnej terapii zastępczej na ryzyko wystąpienia infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego. Dokonano oceny częstości występowania wirusów o wysokim potencjale onkogennym w okresie menopauzy i porównano z wynikami badania cytologicznego. Stwierdzono obecność genomu wirusa HPV w 30% przypadków u kobiet nie stosujących hormonalnej terapii zastępczej oraz 36% u kobiet zażywających HTZ. Względne ryzyko infekcji HPV typami łagodnymi nie zmienia się podczas HTZ, natomiast w przypadkach obecności wirusa o dużej złośliwości ryzyko względne zwiększa się istotnie statystycznie. W grupie pacjentek otrzymujących hormonalną terapię zastępczą zaobserwowano także duży odsetek zaawansowanych zmian cytologicznych. Potwierdzono istnienie proporcjonalnej zależności pomiędzy stopniami dysplazji szyjki macicy i rakiem a obecnością onkogennych typów wirusa HPV o wysokiej złośliwości w okresie menopauzy. Preparaty estrogenowo-gestagenowe stosowane w hormonalnej terapii zastępczej zwiększają ryzyko infekcji wirusami o wysokiej onkogenności HPV.