Miejscowa fotochemoterapia w przewlekłym wyprysku rąk - Wolska, Hanna; Jeziorkowska, Renata (Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny, 2012)
Wprowadzenie . Przewlekły wyprysk rąk (ang. chronic hand dermatitis – CHD) jest częstym, przewlekłym schorzeniem wpływającym wybitnie niekorzystnie na jakość życia pacjentów. Niejednorodna etiopatogeneza powoduje, że nie ma ustalonych zasad postępowania, a dotychczasowa terapia z wyboru – aplikacja miejscowych glikokortykosteroidów, nie zawsze jest w pełni skuteczna. Obiecujące wydaje się wprowadzenie do terapii CHD ogólnie podawanej alitretynoiny, która jednak nie jest jeszcze powszechnie dostępna. Cel pracy. Przedstawienie wyników leczenia opornych, długotrwałych zmian o charakterze wyprysku rąk (i ewentualnie stóp) za pomocą miejscowej fotochemoterapii (PUVA). Materiał i metodyka. Terapią objęto 54 pacjentów (39 kobiet i 15 mężczyzn) w wieku 25–75 lat, z długotrwałym (średnio 7,7 roku) wypryskiem rąk opornym na dotychczasowe leczenie. Metodę PUVA stosowano bądź po ogólnym podaniu 8-metoksypsoralenu (~0,8 mg/kg m.c.), bądź po aplikacji 0,1% maści z psoralenem. Naświetlania wyłącznie okolic zmienionych chorobowo prowadzono za pomocą specjalnych urządzeń z palnikami emitującymi UVA. Wyjściowe dawki promieniowania zmieniały się w zależności od drogi aplikacji psoralenu od 0,5 J/cm 2 do 1,0 J/cm 2 i były zwiększane o 0,25 J/cm 2 co 2–5 zabiegów. Terapię prowadzono 3 razy w tygodniu do momentu uzyskania wyniku satysfakcjonującego pacjenta. U 10 chorych podawano dodatkowo acytretynę w dawce 20–30 mg/dobę. Wyniki. Całkowite lub prawie całkowite ustąpienie zmian uzyskano u 24 chorych (44,4%). U kolejnych 15 pacjentów obserwowano bardzo dużą poprawę, tak więc łącznie u 48 chorych (88,9%) osiągnięto satysfakcjonujący wynik leczenia. Dodanie acytretyny u chorych z nasiloną hiperkeratozą umożliwiło uzyskanie bardzo dobrego dla tych pacjentów wyniku. Istotne działania niepożądane obserwowano jedynie po miejscowej aplikacji psoralenu. Polegały one na różnie nasilonym ostrym odczynie fototoksycznym, jednak nie skutkowały koniecznością całkowitego zaprzestania terapii. Leczenie było bardzo dobrze oceniane przez wszystkich chorych. Wnioski . Wydaje się, że miejscowa fotochemoterapia jest obecnie najskuteczniejszą metodą leczenia CHD.