Andropauza i menopauza – dwie strony tego samego problemu - Mędraś, Marek (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2002)
Andropauza to problem także kobiet. Zjawisko to u mężczyzn wyraźnie wpływa na funkcjonowanie całej rodziny. Autor przedstawia problem andropauzy, a więc charakterystycznego zespołu objawów u mężczyzn ok. 50. roku życia, który wynika z powolnego obniżania w procesie starzenia się głównie poziomu testosteronu, ale także hormonu wzrostu (i IGF-1), DHEAS czy melatoniny. Zwraca uwagę, iż określenie andropauza jest niefortunne (skrót myślowy, kalka językowa menopauzy) i nie oddaje rzeczywistości biologicznej. Hiposekrecja różnych hormonów w okresie „męskiego przekwitania” może przyczynić się do powstania osteopenii (lub osteoporozy), nasilenia aterogenezy, otyłości, pogorszenia czynności krwiotwórczej, zaburzeń fibrynolizy i gospodarki wodno-elektrolitowej, obniżenia spermatogenezy, pogorszenia libido, insulinooporności i jej następstw. Relacje te nie są jednak proste i pewne. Podkreśla się niezwykle istotną (kto wie, czy nie zasadniczą) rolę predyspozycji genetycznych, a także trybu życia, ujemnych wpływów środowiskowych, sposobu odżywiania się, nałogów itp. Najczęstsze objawy andropauzy to nerwowość, zaburzenia pamięci, pogorszenie zdolności kojarzenia, zaburzenia snu, łatwe męczenie się, skłonność do depresji, zawroty i bóle głowy, nadwrażliwość na zimno, „uderzenia gorąca”, częstoskurcze nadkomorowe, obniżenie siły i masy mięśniowej, przyrost tkanki tłuszczowej wisceralnej, ginekomastia, bóle kostno-stawowe i gonad. „Tworzą one w istocie zespół psychoendokrynologiczny, którego objawy szybko ustępują po zastosowaniu leczenia substytucyjnego. Jeżeli poprawa nie następuje, to zwykle mamy do czynienie z innym schorzeniem, np. depresją. Tak więc wprawdzie andropauzy w ścisłym znaczeniu tego słowa nie ma, to jednak słuszne jest uznanie jej za zjawisko biologiczne, występujące u części mężczyzn, a jej leczenie w postaci hormonalnej terapii zastępczej (właściwie prowadzonej) za w pełni racjonalne. Jest to także ważne z punktu widzenia funkcjonowania rodziny”.