Aspiryna versus klopidogrel u pacjentów po chirurgicznej rewaskularyzacji serca bez zastosowania krążenia pozaustrojowego – pilotażowe badanie prospektywne, z randomizacją - Suwalski, Grzegorz; Banach, Magdalena; Smoczyński, Radosław; Mróz, Jakub; Gryszko, Leszek; Szałański, Przemysław; Krawczyk, Karol; Hendzel, Piotr (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2013)
Wstęp: Zastosowanie klopidogrelu u pacjentów po chirurgicznej rewaskularyzacji serca może przynieść wczesną i odległą redukcję ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Opublikowano niewiele prospektywnych badań z randomizacją porównujących terapię przeciwpłytkową jedynie kwasem acetylosalicylowym lub jedynie klopidogrelem w tej populacji. Cel pracy : Celem badania była ocena skuteczności i bezpieczeństwa prowadzenia terapii przeciwpłytkowej kwasem acetylosalicylowym lub klopidogrelem u pacjentów po planowej chirurgicznej rewaskularyzacji serca. Materiał i metody : Do badania zrandomizowano prospektywnie 50 pacjentów, u których po wykonanej operacji pomostowania tętnic wieńcowych bez zastosowania krążenia pozaustrojowego przez 6 miesięcy prowadzono terapię jedynie kwasem acetylosalicylowym (150 mg) lub jedynie klopidogrelem (75 mg), a następnie u wszystkich tylko kwasem acetylosalicylowym. W całej populacji chorych oznaczono stopień zablokowania płytek krwi przez kwas acetylosalicylowy. Po 1, 6 i 12 miesięcach przeprowadzono kontrolę wystąpienia zdarzeń niepożądanych. Wyniki : W czasie obserwacji odnotowano 26 zdarzeń niepożądanych, włączając w to powtórną rewaskularyzację, udar i krwawienia. W ramieniu klopidogrelu skumulowane ryzyko wystąpienia zdarzeń niepożądanych było istotnie niższe (14%) w porównaniu z grupą, w której stosowano kwas acetylosalicylowy (25%, p < 0,05). U pacjentów z funkcją płytek niepoddającą się zablokowaniu kwasem acetylosalicylowym obserwowano najwyższe skumulowane ryzyko (35%). Z kolei najniższe ryzyko wystąpienia zdarzeń niepożądanych obserwowano u osób z przedoperacyjnie zablokowaną funkcją płytek przez kwas acetylosalicylowy i zrandomizowanych do ramienia klopidogrelu (2%). Wnioski : Zastosowanie klopidogrelu zamiast kwasu acetylosalicylowego w ciągu 6 miesięcy po chirurgicznej rewaskularyzacji serca jest bezpieczne i wydaje się poprawiać rokowanie w porównaniu z leczeniem jedynie kwasem acetylosalicylowym. Brak blokowania funkcji płytek krwi kwasem acetylosalicylowym jest związany ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia zdarzeń negatywnych w ciągu roku po operacji.