Adaptacja psychologiczna dojrzałych kobiet w pierwszych dobach po zabiegu mastektomii - Bąk-Sosnowska, Monika; Oleszko, Kinga; Skrzypulec-Plinta, Violetta (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2013)
Cel pracy: Ocena adaptacji psychologicznej pacjentek w pierwszych dobach po zabiegu mastektomii oraz wpływu wybranych czynników na proces akceptacji choroby. Materiał i metody: Zbadano 32 kobiety powyżej 40. roku życia w pierwszych dobach po zabiegu mastektomii przebywające na oddziale chirurgicznym. Średnia wieku wynosiła 64,5 ±0,7 roku. Badane były w większości mieszkankami dużych miast, z wykształceniem średnim, zamężne, posiadające dzieci, niepracujące. Wykorzystano: kwestionariusz ankiety, Skalę akceptacji choroby (AIS) oraz Skalę przystosowania psychicznego do choroby nowotworowej (Mini MAC). Wyniki: Badane deklarowały, że: choroba zmieniła ich życie, dominującą emocją jest strach, zmalało ich poczucie atrakcyjności fizycznej, ale wzrosło poczucie bliskości z partnerem, najsilniejszym źródłem wsparcia jest personel medyczny. Badane uzyskały niższy wynik w zakresie akceptacji choroby niż wynik przeciętny w populacji kobiet z rakiem sutka i macicy (t = –3,20; p < 0,01). Badane różniły się poziomem akceptacji choroby w zależności od natężenia wsparcia uzyskiwanego od rodziny (χ2 = 12,45; p < 0,01). Analiza regresji wykazała, że 52% (R2 = 0,516) akceptacji choroby jest wyjaśniane przez poziom wsparcia ze strony rodziny (β = 0,56; p < 0,001) i zaabsorbowania lękowego (β = –0,38; p < 0,01). Badane wykazały gorsze przystosowanie do choroby, niż zaobserwowano w populacji kobiet z nowotworem sutka, w kategoriach zaabsorbowania lękowego (t = –2,53; p < 0,05) i bezradności (t = –2,12; p < 0,05), ale lepsze w kategorii ducha walki (t = 5,99; p < 0,001). Wykazano związek między akceptacją choroby a zaabsorbowaniem lękowym (r = –0,42; p < 0,05) oraz pozytywnym przewartościowaniem (r = 0,43; p < 0,05). Wnioski: Akceptacji choroby sprzyja zmniejszanie lękowego zainteresowania chorobą i zwiększanie wsparcia udzielanego pacjentce przez rodzinę. Im bardziej pacjentka akceptuje chorobę, tym mniej przejawia lęku, bardziej zaś przewartościowuje pozytywnie chorobę.