Fizjologia i choroby gruczołu piersiowego w różnych okresach życia kobiety (menopauza i ciąża) - Wróbel, Andrzej; Putowski, Lechosław; Gogacz, Marek; Semczuk, Andrzej; Gałczyński, Krzysztof; Kulik-Rechberger, Beata; Rechberger, Tomasz (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2013)
Znajomość fizjologii gruczołu piersiowego kobiet pomaga w zrozumieniu mechanizmów odpowiedzialnych za rozwój procesów patologicznych tego gruczołu, w tym raka. Wyniki badań epidemiologicznych wskazują na wzrost częstości występowania raka piersi u kobiet przyjmujących hormony płciowe, ale dane dotyczące tej kwestii nie są jednoznaczne. Wyniki badań WHI ( Women Health Initiative ) i HERS ( Heart and Estrogen/Progestin Replacement Study ) zwracają uwagę na podwyższone ryzyko nowotworzenia w gruczole piersiowym w grupie kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą. Wywołuje to wiele niepokoju, niepewności i obaw zarówno wśród lekarzy, jak i pacjentek. Obawy te powinny zostać zastąpione przez profesjonalny algorytm postępowania i odpowiedni dobór terapii w zależności od wieku pacjentki, jej obciążenia genetycznego, chorób współistniejących i spodziewanych korzyści dla układu kostnego, pokarmowego, nerwowego i krążenia. Odpowiednie przedstawienie tej opcji terapeutycznej i podparcie jej danymi naukowymi może przekonać kobiety do hormonalnej terapii zastępczej i wynikających z niej korzyści, takich jak zmniejszenie ryzyka wystąpienia złamania kości udowej, zapobieganie depresji i chorobie Alzheimera, profilaktyka raka jelita grubego, udaru i zawału serca. W niniejszej pracy zaprezentowano przegląd artykułów poruszających kwestię fizjologii gruczołu sutkowego w różnych okresach życia kobiety, poświęcając szczególną uwagę okresowi menopauzy. Ponadto przedstawiono mechanizmy molekularne, które mogą brać udział w rozwoju raka piersi.