Biologia starzenia się jajników - Lemm, Magdalena Agata; Skałba, Piotr (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2013)
Układ rozrodczy kobiety wykazuje znacznie szybsze tempo starzenia niż inne układy w organizmie. Menopauza jest ostatnim krokiem w procesie starzenia się jajników. Badania nad możliwością zatrzymania zegara biologicznego coraz częściej przykuwają uwagę wielu badaczy. Ma to związek ze wzrostem długości życia, ale przede wszystkim coraz późniejszym podejmowaniem decyzji o macierzyństwie oraz coraz większą ilością niepłodnych par. Czynniki neuroendokrynne oraz maciczne mają swój znaczny udział w zmniejszaniu się płodności wraz z wiekiem, ale to jajnik jest głównym organem odpowiadającym za to zjawisko. Uważa się, że starzenie się jajnika zdominowane jest przez stopniowe zmniejszanie się liczby pęcherzyków, a liczba i jakość pęcherzyków, czyli rezerwa jajnikowa, związana jest z wiekiem kobiety. Badania pomocne w oznaczaniu rezerwy jajnikowej to pomiar liczby pęcherzyków antralnych podczas przezpochwowego badania ultrasonograficznego, a także oznaczenie we krwi stężeń: folikulotropiny między 2. a 4. dniem cyklu, inhibiny B, estradiolu oraz hormonu anty-Müllerowskiego. Jako terapie przyszłości w leczeniu niepłodności kobiet proponuje się strategie oparte na użyciu komórek macierzystych celem regeneracji jajnika. Mimo ostatnich doniesień wskazujących na możliwość ich użycia brakuje nadal dowodów popierających skuteczność ich użycia. W niniejszym artykule przedstawiono czynniki wpływające na starzenie się jajników oraz zmiany, jakie towarzyszą temu zjawisku.