Influence of hormonal replacement therapy on selected elements of sexuality after hysterectomy - Rapa, Dariusz; Paszkowski, Tomasz (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2004)
Histerektomia jest najczęstszą dużą procedurą operacyjną w ginekologii. Pozasomatyczne konsekwencje tej operacji są przedmiotem stosunkowo nielicznych doniesień naukowych. Celem pracy była ocena wpływu hormonalnej terapii zastępczej na jakość życia seksualnego po wycięciu macicy. Badaniem kwestionariuszowym objęto 637 kobiet w 1–3 lat po operacji wycięcia macicy z przydatkami z powodów nieonkologicznych. Do ostatecznej analizy zakwalifikowano 126 kobiet, które odesłały wypełniony kwestionariusz, spośród których 88 otrzymywało hormonalną terapię zastępczą po operacji, zaś 38 hormonosubstytucji nie otrzymywało. Wdrożenie HTZ po operacji usunięcia macicy z przydatkami wiązało się z korzystnymi zmianami w zakresie libido oraz urozmaiceniem współżycia. Nie miało natomiast wpływu na częstotliwość i intensywność przeżywania orgazmu, dolegliwości bólowe towarzyszące współżyciu i samoocenę w roli partnerki seksualnej.