Witamina D – co poza działaniem na szkielet? - Dytfeld, Joanna; Horst-Sikorska, Wanda (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2013)
Witamina D jest znanym od lat czynnikiem niezbędnym dla kości oraz prawidłowego funkcjonowania gospodarki mineralnej. Udział jej niedoborów w patogenezie schorzeń z pogranicza endokrynologii, ginekologii i reumatologii, tj. krzywicy, osteomalacji oraz osteoporozy, jest dobrze udokumentowany. Głównym źródłem witaminy D u ludzi jest synteza skórna. Pomimo braku wspólnie przyjętej definicji optymalnego stężenia witaminy D w surowicy liczne opublikowane prace donoszą o rozpowszechnieniu hipowitaminozy D na całym świecie. Polscy eksperci zalecają wdrożenie populacyjnej strategii uzupełniania cholekalcyferolu u osób dorosłych. Szczególnie ważna w tym zakresie jest grupa kobiet w wieku okołomenopauzalnym – udowodniono dla niej skuteczność suplementacji witaminą D w profilaktyce złamań osteoporotycznych zarówno kręgowych, jak i pozakręgowych. Pośrednio prawidłowe zaopatrzenie w witaminę D wpływa na ryzyko upadków, które także stanowią czynnik złamania osteoporotycznego. Coraz więcej jest doniesień mówiących o licznych, pozaustrojowych działaniach tej rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy, m.in.: w modulowaniu odpowiedzi immunologicznej, hamowaniu nowotworzenia, wpływie na wysokość ciśnienia tętniczego i gospodarkę węglowodanową. Hipowitaminozę D łączy się także ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz śmiertelności z tych przyczyn. Molekularne podłoże tych zależności jest ciągle dyskutowane. Brakuje jednoznacznych dowodów co do wpływu suplementacji cholekalcyferolu na rozwój omawianych procesów, jednak dane z badań przekrojowych i obserwacyjnych wskazują na związek hipowitaminozy D z rozlicznymi patologiami.