Ograniczenie obowiązku informacyjnego ciążącego na lekarzu - Kubiak, Rafał (Medycyna Paliatywna/Palliative Medicine, 2014)
Jednym z fundamentalnych praw pacjenta jest uprawnienie do uzyskania informacji na temat swojego stanu zdrowia oraz przeprowadzonych i proponowanych interwencji medycznych. Z jednej strony dane takie są choremu niezbędne dla prawidłowego procesu diagnostyczno-terapeutycznego, z drugiej zaś służą podjęciu skutecznej prawnie decyzji o leczeniu (wyrażeniu zgody albo sprzeciwu). Toteż zarówno przepisy prawne, jak i normy deontologiczno-etyczne nakładają na lekarza i inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych obowiązek informacyjny. Jego niewykonanie powoduje, że zgoda (sprzeciw) pacjenta jest nieważna i w efekcie zabieg medyczny jest bezprawny. Lekarz może zatem ponieść odpowiedzialność cywilną, karną i zawodową. Jednakże omawiana powinność nie ma charakteru bezwzględnego. Przepisy przewidują bowiem możliwości ograniczenia obowiązku informacyjnego. Może to nastąpić w wyniku odpowiedniej interpretacji unormowań, które określają wymogi dotyczące zakresu przekazywanych danych. Ponadto pracownik medyczny nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdy pacjent sobie tego nie życzy, a także może ograniczyć zakres danych z własnej inicjatywy. W tym ostatnim przypadku muszą być jednak spełnione przesłanki tzw. przywileju terapeutycznego. W artykule omówione są warunki skorzystania z tych konstrukcji prawnych oraz wątpliwości, jakie rodzą one w nauce prawa medycznego oraz w orzecznictwie sądowym. Przedstawiono również dyskusję na temat zasadności i potrzeby występowania przywileju terapeutycznego w kontekście autonomii pacjenta i jego prawa do pełnej informacji.