Artykuł poglądowyParadygmaty uczenia proceduralnego – przegląd wybranych metod - Chrobak, Adrian Andrzej; Tereszko, Anna; Jeziorko, Szymon; Siwek, Marcin; Dudek, Dominika (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2014)
Uczenie proceduralne wiąże się z nabywaniem nowych umiejętności oraz sposobów wykonywania określonych zadań. Uczenie to podlega diagnozie neuropsychologicznej oraz neuropsychiatrycznej, która na podstawie deficytów w wykonaniu może wskazywać na strukturalne i funkcjonalne zaburzenia w obrębie mózgowia. Klasyczny podział umiejętności nabywanych podczas uczenia proceduralnego uwzględnia 4 ich rodzaje: poznawcze, percepcyjne, motoryczne oraz percepcyjno-motoryczne. Większość testów uczenia proceduralnego bada umiejętności poznawcze oraz percepcyjno-motoryczne. Niniejsze opracowanie skupia się na dwóch ostatnich rodzajach umiejętności, których nabywanie nazywane jest ogólnie uczeniem motorycznym. W warunkach naturalnych proces uczenia się motorycznego przebiega zarówno świadomie, jak i nieświadomie, w zależności od jego etapu. W celach diagnostycznych wykorzystuje się jednak przede wszystkim paradygmaty zakładające, iż uczenie jest utajone. Praca stanowi przegląd najpopularniejszych narzędzi służących do oceny nieświadomego uczenia motorycznego jako części diagnozy neuropsychologicznej oraz neuropsychiatrycznej. Przytoczone tu zadania mają często kilkudziesięcioletnią historię stosowania, co wpłynęło na znaczną zmianę zarówno samych narzędzi, obecnie wykorzystywanych najczęściej w wersji elektronicznej, jak i obszarów ich wykorzystania na polu naukowym oraz klinicznym. W pracy przedstawiono trzy ogólnodostępne testy: zadanie rysowania w lustrze, test prowadzenia wirnika oraz zadanie z pomiarem seryjnego czasu reakcji wraz z opisem metody, zastosowania, ich ograniczeń oraz podstaw neurobiologicznych. Zadanie rysowania w lustrze oraz test prowadzenia wirnika, oprócz uczenia motorycznego, są również dobrym narzędziem do oceny koordynacji wzrokowo-ruchowej.