Kontrola dozymetryczna promieniowania elektronowego - P. Panta, Przemysław; Głuszewski, Wojciech (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Monitorowanie urządzeń akceleratorowych, stosowanych dla celów medycznych, ma w praktyce wiele wspólnego z kontrolą dozymetryczną przemysłowych instalacji radiacyjnych, służących do sterylizacji za pomocą promieniowania elektronowego sprzętu medycznego, przeszczepów, farmaceutyków i kosmetyków, a ostatnio również ziół i przypraw ziołowych [1–4]. Mimo że wielkości dawek pochłoniętych stosowanych w obróbce radiacyjnej są z reguły wielokrotnie wyższe od terapeutycznych, to metodologia pomiarów dozymetrycznych jest bardzo podobna [5–6]. Autorzy, opierając się na wieloletnich doświadczeniach w pracy ze źródłami promieniowań jonizujących stosowanymi w Instytucie Chemii i Techniki Jądrowej (IChTJ), omawiają podstawowe, rutynowe metody dozymetrii wiązek wysokoenergetycznych elektronów mając nadzieję, że informacje te będą również przydatne dla osób pracujących z urządzeniami jądrowymi w zakładach medycyny nuklearnej. Autorzy zwracają uwagę na wykonywane i kalibrowane w IChTJ grafitowe dozymetry kalorymetryczne, które dobrze sprawdzają się w praktyce i z powodzeniem zastępują podobne urządzenia oferowane przez renomowane laboratoria zagraniczne. W celu analizy folii dozymetrycznych zaprojektowano i wykonano w IChTJ specjalny czytnik dawki CD-02, który pośrednio można wykorzystać również do pomiarów energii elektronów za pomocą klina aluminiowego. W artykule wspomniano także o zastosowaniach elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR), która to technika jest rozwijana głównie z myślą o dozymetrii alaninowej, ale może być wykorzystywana także do określania dawki pochłoniętej na podstawie analizy tkanki kostnej. Do takiego potraktowania problemu monitoringu promieniowania jonizującego skłoniło nas wspólne uczestnictwo w spotkaniach inspektorów ochrony radiologicznej oraz wieloletnia współpraca z Bankiem Tkanek Akademii Medycznej w Warszawie w zakresie wyjaławiania przeszczepów allogenicznych.