Mnogi pierwotny nowotwór błony śluzowej jamy ustnej – opis przypadku - Zielińska-Kaźmierska, Bogna; Neskoromna, Aneta (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Mnogie pierwotne nowotwory (Second Primary Tumors – SPT) w obrębie błony śluzowej jamy ustnej nie są opisywane w piśmiennictwie zbyt często. Zwrócono na nie uwagę dopiero w ciągu ostatnich 20 lat. Współczesna definicja SPT została opracowana przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem w 1991 r. Aby postawić rozpoznanie SPT, muszą być spełnione 3 warunki: a) oba guzy muszą mieć potwierdzenie w badaniu histologicznym, że są nowotworami złośliwymi; b) muszą mieć odrębną lokalizację; c) trzeba wykluczyć możliwość, że 2. guz jest zmianą przerzutową z ogniska pierwotnego. Rozróżnia się dwa rodzaje pierwotnych mnogich nowotworów: symultaniczne i metachroniczne. Częstość występowania SPT w obszarze głowy i szyi jest oceniana na 9–36 proc. i wciąż rośnie. Paradoksalnie bowiem częstość ich występowania wzrasta wraz z wydłużaniem się okresu obserwacji chorych po wyleczeniu ogniska pierwotnego. Autorki przedstawiają chorą leczoną w Klinice Chirurgii Czaszkowo- -Szczękowo-Twarzowej w Łodzi, u której 3 lata po leczeniu raka płaskonabłonkowego błony śluzowej lewego policzka rozpoznano 2. ognisko takiego samego nowotworu na błonie śluzowej prawego policzka. Dynamika 2. procesu nowotworowego była znacznie większa i w krótkim czasie rozprzestrzenił się on na okoliczne tkanki. Chora spełniała wszystkie kryteria, pozwalające na rozpoznanie u niej metachronicznego SPT. Autorki przedstawiają postępowanie diagnostyczne i problemy lecznicze wynikające z dynamiki procesu chorobowego.