Obrzęk limfatyczny w aspekcie leczenia raka piersi – patogeneza, zasady leczenia i profilaktyka - Lipińska, Anna M. (Medical Studies/Studia Medyczne, 2015)
Wtórny obrzęk limfatyczny jest powikłaniem po leczeniu onkologicznym. Postępowanie usprawniające ma na celu redukcję zastojów chłonnych oraz poprawę sprawności ruchowej. Długo utrzymujący się obrzęk limfatyczny może spowodować zmiany w obrębie kości i stawów. Narastający obrzęk istotnie ogranicza ruchomość w stawach, a po dłuższym czasie prowadzi do zmian zwyrodnieniowych. Postępujące przemiany w wyglądzie i funkcji kończyny powodują również zmiany emocjonalne i psychiczne. Problem zastojów chłonnych u chorych po mastektomii jest bardzo poważny i wymaga odpowiednio wczesnego wdrożenia zabiegów fizjoterapeutycznych. Metody fizjoterapeutyczne mogą być stosowane w sposób samodzielny lub skojarzony. Obecnie leczenie obrzęków limfatycznych opiera się na postępowaniu objawowym, dlatego wiedza o patogenezie obrzęku limfatycznego może się istotnie przyczynić do uświadomienia pacjentom konieczności stosowania profilaktyki przeciwobrzękowej.