Ocena poziomu zmęczenia u chorych na stwardnienie rozsiane w zależności od formy klinicznej choroby - Garczyński, Wojciech; Lubkowska, Anna (Family Medicine & Primary Care Review, 2015)
Wstęp. Stwardnienie rozsiane jest zapalno-demielinizacyjną chorobą ośrodkowego układu nerwowego i przyjmuje najczęściej formę kliniczną: remitująco-nawracającą (RR MS), wtórnie postępującą (SPMS) lub pierwotnie postępującą (PPMS). Zmęczenie jest jednym z najczęstszych objawów stwardnienia rozsianego, które istotnie wpływa na wykonywanie pracy zawodowej oraz aktywność fizyczną. Cel pracy . Ocena poziomu zmęczenia u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym w zależności od formy klinicznej choroby. Materiał i metody. Badania zostały przeprowadzone w C entrum Rehabilitacji dla Osób Chorych na Stwardnienie Rozsiane im. Jana Pawła II w B ornym Sulinowie. Grupa badana liczyła 159 osób (111 kobiet i 48 mężczyzn). Średnia wieku grupy badanej wynosiła49 lat ± 11. Formę kliniczną rzutowo-remisyjną (RR MS) zdiagnozowano u 51 osób, formę wtórnie postępującą (SPMS) – u 45 osób, formę pierwotnie postępującą (PPMS) – u 63 osób. Do oceny stopnia patologicznego zmęczenia posłużyła zmodyfikowana skala oddziaływania zmęczenia. Wyniki . Średnia wartość zmęczenia dla grupy badanej wynosiła 46,11 ± 11. Najwyższy poziom zmęczenia występował u pacjentów z formą kliniczną wtórnie postępującą (SPMS) i wynosił 48,49 ± 10,70, a najniższy u chorych z formą kliniczną rzutowo-remisyjną (RR MS) i wynosił 41,64 ± 11,48. Średnia wartość zmęczenia dla formy klinicznej pierwotnie postępującej (PPMS) wynosiła 48,02 ± 11,22. Wykazano statystycznie istotną różnicę między formą kliniczną stwardnienia rozsianego a poziomem zmęczenia (p < 0,05). Wnioski. Uzyskane wyniki potwierdzają, że występujące w stwardnieniu rozsianym zmęczenie jest zależne od formy klinicznej choroby. Poziom zmęczenia nie koreluje z wiekiem zachorowania na SM ani z czasem trwania choroby.