Ocena stanu wiedzy chorych na temat żylnej choroby zatorowo-zakrzepowej - Cierzniakowska, Katarzyna; Kozłowska, Elżbieta; Komidzierska, Marzena; Chmielewska, Iwona; Gołembiewska, Małgorzata; Lipińska, Jolanta (Pielęgniarstwo Chirurgiczne i Angiologiczne/Surgical and Vascular Nursing, 2016)
Cel pracy : Ocena wiedzy respondentów na temat czynników ryzyka i profilaktyki żylnej choroby zatorowo-zakrzepowej (ZChZZ). Materiał i metody : Badaniami objęto grupę 100 osób, pacjentów przychodni „Górzyskowo” w Bydgoszczy. Do badania były włączone osoby, które wyraziły dobrowolną zgodę na udział w nim. Do gromadzenia danych wykorzystano ankietę. Zawierała ona dane demograficzne i pytania szczegółowe, pozwalające na realizację założonego celu badań. Wyniki : Badani najczęściej wskazywali, że na rozwój ŻChZZ mają wpływ: otyłość (92%), żylaki kończyn dolnych (91%), unieruchomienie (83%), zaburzenia krzepliwości krwi (74%). Rzadziej do czynników ryzyka zaliczali stosowanie środków hormonalnych i chorobę nowotworową. W ocenie subiektywnej, 12% ankietowanych zaliczyłoby siebie do grupy o wysokim ryzyku rozwoju zakrzepicy żylnej, 48% ocenia własne ryzyko jako umiarkowane, a pozostałe 40% jako niskie. Grupa ankietowanych zaliczająca siebie do osób o niskim ryzyku zakrzepicy była znacząco młodsza od grupy wskazującej w samoocenie na umiarkowane ryzyko zakrzepicy żylnej (p = 0,03). W grupie badanej 33% osób stosuje lub stosowało środki przeciwzakrzepowe w formie doustnej i/lub w formie iniekcji. Osoby, które przyjmowały środki przeciwzakrzepowe, za istotne czynniki ryzyka ŻChZZ uznały: złamania kończyn, zabiegi chirurgiczne, długotrwałe unieruchomienie i palenie tytoniu (p < 0,05). Najwięcej badanych uznało, że w zapobieganiu zakrzepicy żylnej ważną rolę odgrywa prawidłowa masa ciała (92%) i aktywność fizyczna (86%). Wnioski: W subiektywnej ocenie ryzyka zakrzepicy żylnej, podobna liczba respondentów zalicza siebie do grupy umiarkowanego i niskiego ryzyka zachorowania. Ocena ta jest zależna od wieku. Osoby, które przyjmowały środki przeciwzakrzepowe, istotnie częściej wskazywały na wybrane czynniki ryzyka: złamania kończyn, zabiegi chirurgiczne i długotrwałe unieruchomienie.