Coronary artery spasm following on-pump coronary artery bypass grafting with 20 months follow-up - Kowalówka, Adam R.; Malinowski, Marcin; Onyszczuk, Magdalena; Deja, Marek (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2016)
W pracy przedstawiono przypadek 69-letniej kobiety, u której po zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego w krążeniu pozaustrojowym wystąpił spazm tętnic wieńcowych i pomostów naczyniowych. Pomimo zastosowania kontrapulsacji wewnątrzaortalnej, nieprawidłowości w zapisie elektrokardiograficznym (EKG) nadal się utrzymywały. Natychmiast wykonano koronarografię. Pacjentka była skutecznie leczona ogólnoustrojową oraz dowieńcową podażą leków naczyniorozszerzających. Zmiany w EKG zniknęły, a stan hemodynamiczny pacjentki się ustabilizował. Kontrapulsację wewnątrzaortalną utrzymywano przez 48 godzin. Pacjentka została wypisana z oddziału w stanie dobrym. Spazm naczyń wieńcowych może skutkować zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu, zapaścią krążeniową, a nawet zgonem. Do czynników, które mogą go wywołać, należą: manipulacja przy sercu, egzogenne wazokonstryktory, wyrzut katecholamin, hipoksja i stres oksydacyjny. Pierwszym objawem jest najczęściej uniesienie odcinków ST w EKG oraz dekompensacja hemodynamiczna bez uchwytnych przyczyn. Złotym standardem diagnostycznym jest koronarografia. Podanie leków naczyniorozszerzających w połączeniu z kontrapulsacją wewnątrzaortalną jest na ogół postępowaniem wystarczającym. W bardziej opornych na leczenie przypadkach niezbędne może okazać się zastosowanie pozaustrojowej oksygenacji krwi.