Chordoma – leczenie i rokowanie - Kowalska, Berta; Goździewicz, Jacek; Lisiecki, Janusz; Kłosiński, Piotr (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
W pracy przedstawiono współczesne poglądy na pochodzenie, rozpoznanie, sposoby leczenia struniaka w materiale Oddziału Urazowo-Ortopedycznego i Neuroortopedii WSS im. L. Rydygiera w Krakowie. Omówiono 3 przypadki struniaka leczone operacyjnie. Dwa przypadki dotyczyły kręgosłupa szyjnego, a jeden kręgosłupa lędźwiowego. Wszyscy pacjenci zostali przyjęci do tutejszego oddziału po diagnostyce wykonanej w oddziałach neurologii, gdzie trafiali z przychodni rejonowych z nietypowymi objawami ubytkowymi. U każdego z nich wykonano pełną diagnostykę obrazową z MRI oraz dokładne badanie przedmiotowe. Pacjenci byli kwalifikowani do zabiegu operacyjnego z powodu narastających objawów neurologicznych. Z powodu miejscowej złośliwości guza i jego umiejscowienia dokonano subtotalnego usunięcia guza mając na względzie sąsiedztwo ważnych struktur nerwowych i dużych naczyń (w okolicy lędźwiowej). Przedstawiono stan chorych, diagnostykę, kwalifikację do leczenia operacyjnego. W obu przypadkach dotyczących kręgosłupa szyjnego wykonano laminektomię z subtotalnym usunięciem guza i następową stabilizacją potyliczno-kręgową implantem tytanowym CCD firmy SofamorDanek. W okolicy lędźwiowej po laminektomi i usunięciu guza dokonano alloplastyki trzonu kręgu i stabilizacji płytą tytanowąZ. Charakter i umiejscowienie guzów oraz wynikające stąd trudności radykalnego usunięcia nowotworu stanowią o rokowaniu. Odbarczenie rdzenia i nacieczonych struktur, zniesienie dolegliwości bólowych, likwidacja ubytków neurologicznych były głównym celem leczenia operacyjnego. Po zabiegach operacyjnych obserwowano poprawę stanu neurologicznego pacjentów i zahamowanie postępu choroby. Pacjenci pozostają w obserwacji kolejno 4 lata, 2 lata i rok. Zaobserwowano wznowę i stopniowe odrastanie guza potwierdzone badaniem MRI.