Radioterapia nowotworów u chorych na przewlekłe choroby tkanki łącznej – przegląd piśmiennictwa - Grzela, Monika; Windorbska, Wiesława (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Przewlekłe choroby tkanki łącznej (PCHTŁ) są heterogenną grupą zaburzeń, w przebiegu których dochodzi do objawów zapalenia stawów, skóry, mięśni i szeregu objawów narządowych. Stwierdza się zaburzenia odpowiedzi immunologicznej, humoralnej i komórkowej, dochodzi do produkcji autoprzeciwciał oraz tworzenia kompleksów immunologicznych. Wcześniejsze doniesienia sugerują, że radioterapia jest przeciwwskazana w tej grupie chorych. Wielu onkologów uważa, że przewlekłe choroby tkanki łącznej wiążą się z nasileniem ryzyka późnych powikłań po radioterapii, zwłaszcza z nasilonym włóknieniem tkanek. Stanowisko to oparte jest głównie na opisach pojedynczych przypadków chorych z PCHTŁ i ich nasiloną reakcją popromienną w czasie i po leczeniu. Zebrany materiał dotyczy takich schorzeń, jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, toczeń krążkowy, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórnomięśniowe, twardzina układowa i mieszana choroba tkanki łącznej. Rzeczywista częstość powikłań nie jest znana, a przypadki opisane w literaturze tylko u części autorów wykazują nasiloną reakcję popromienną. Próby obniżenia dawki całkowitej, czy zmniejszenia objętości napromienianej nie przyniosły w efekcie zmniejszenia nasilenia późnych powikłań popromiennych. Brak jest dużych badań klinicznych, określających prawdziwe ryzyko objawów ubocznych leczenia promieniami jonizującymi w tej grupie chorych. Każdy pacjent obciążony PCHTŁ powinien być jednak traktowany jako chory o podwyższonym ryzyku powikłań po radioterapii, a w przypadku podjęcia decyzji o zastosowaniu tego leczenia ściśle monitorowany w trakcie i po zakończeniu leczenia.