Uwrażliwienie na nagrody, skłonność do ryzyka i zachowania adaptacyjne adolescentów - perspektywy rozwoju modeli dualnych - Fryt, Joanna (Advances in Psychiatry and Neurology/Postępy Psychiatrii i Neurologii, 2017)
Cel: Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy w badaniach neurorozwojowych (developmental neuroscience) adolescencja jest okresem szczególnego uwrażliwienia na nagrody, co może skutkować m.in. skłonnością do podejmowania ryzyka. Artykuł koncentruje się na różnych konsekwencjach uwrażliwienia na nagrody i wskazuje możliwe kierunki przyszłych badań. W kolejnych częściach ukazano, jak obecność nagród może oddziaływać na zachowanie adolescentów zależnie od właściwości wykonywanego zadania i kontekstu społecznego. Poglądy : Wiele badań nad specyfiką zachowania adolescentów, podejmowanych w kontekście dominujących obecnie modeli dualnych (dual systems models), koncentruje się na negatywnych skutkach zdrowotnych i społecznych zwiększonego uwrażliwienia na nagrody. Badania opisane w tym artykule ukazują tymczasem szereg uwarunkowań sytuacyjnych, w których obecność nagród nie sprzyja podejmowaniu ryzyka, lecz zachowaniom bezpiecznym i prospołecznym, a także większej wydolności poznawczej. Szczególnie interesujące wydają się wyniki wskazujące, że różnice indywidualne w aktywności układu nagrody podczas wykonywania zadań skłaniających do ryzyka i działań prospołecznych w laboratorium pozwalają przewidywać występowanie zachowań ryzykownych (np. używki, wagarowanie) i objawów depresyjnych rok po badaniu. Wnioski : Badania nad konsekwencjami uwrażliwienia na nagrody w różnych zadaniach i kontekstach społecznych pozwalają rzucić więcej światła na uwarunkowania zachowań adolescentów i przyczyniają się do rozwoju modeli dualnych.