Bortezomib – w świetle Nagrody Nobla 2004. Nowe perspektywy leczenia szpiczaka mnogiego - Krzemieniecki, Krzysztof (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
Odległe wyniki leczenia szpiczaka mnogiego są niezadowalające i wydaje się, że obecnie dostępne cytostatyki osiągnęły już kres możliwości terapeutycznych. Poszukuje się więc nowych punktów uchwytu dla terapii szpiczaka. Zeszłoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii przyznano za badania nad proteasomem, kompleksem enzymatycznym, odgrywającym ważną rolę w wewnątrzkomórkowej degradacji białek, w tym białek, które uczestniczą w regulacji cyklu komórkowego, aktywacji czynników transkrypcji oraz apoptozie. Bortezomib jest silnym inhibitorem proteasomu, który został zarejestrowany do leczenia nawrotowego/opornego szpiczaka mnogiego. W konsekwencji zablokowania proteasomu dochodzi do zahamowania wzrostu nowotworu. Liczne badania kliniczne wykazały, że bortezomib jest skuteczny u chorych po niepowodzeniu dwóch lub więcej rzutów terapii u chorych na szpiczaka mnogiego. Blisko połowa z tych chorych ma szansę na uzyskanie remisji. Zastosowanie bortezomibu pozwala na 2-krotne wydłużenie czasu do progresji oraz prawie 2-krotne wydłużenie przeżycia całkowitego w stosunku do chorych otrzymujących kolejny rzut chemioterapii. Leczenie jest dobrze tolerowane, a w trakcie leczenia bortezomibem opisano poprawę jakości życia chorych, głównie z powodu ustępowania przewlekłego bólu i zmęczenia. Istnieją doniesienia o stosowaniu bortezomibu jako terapii ratującej po chemioterapii wysokodawkowej z allogenicznym przeszczepem szpiku. Aktualnie trwają badania nad możliwością skojarzenia bortezomibu z cytostatykami oraz próby jego stosowania w innych nowotworach hematologicznych i litych.