Niepłodność w onkologii – wybrane zagadnienia. Część II. Ochrona funkcji rozrodczych - Mazur-Roszak, Małgorzata; Tomczak, Piotr; Litwiniuk, Maria; Markowska, Janina (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
W ostatnich latach wzrasta liczba pacjentów onkologicznych, będących w wieku rozrodczym. Skłania to do myślenia o ochronie płodności jeszcze przed rozpoczęciem terapii przeciwnowotworowej. Mężczyznom, u których planuje się chemio- lub radioterapię, proponuje się odpowiednie przechowanie nasienia, określane jako kriokonserwacja. Stwarza to szansę na posiadanie potomstwa dzięki zastosowaniu sztucznego zapłodnienia lub metod wspomaganego rozrodu, do których należą zapłodnienie in vitro, dojajowodowe przeniesienie gamet, dojajowodowe przeniesienie zygoty i dokomórkowe wstrzyknięcie plemnika. Pionierskim zabiegiem jest przeszczepienie tkanki własnego jądra, pobranej i zamrożonej przed leczeniem. U kobiet skuteczną metodą jest zamrażanie embrionów. Metodą eksperymentalną jest zamrażanie tkanki jajnika lub oocytów przed rozpoczęciem leczenia. Nie wykazano, by przebycie leczenia onkologicznego zwiększało ryzyko patologii płodu. Ciąże, powstałe w wyniku sztucznego zapłodnienia, są z reguły prawidłowe. Dostępne dane, dotyczące kobiet, które urodziły dzieci po leczeniu raka piersi, nie wykazują zwiększonego ryzyka nawrotu choroby. Nie ma więc podstaw, aby pacjentom po leczeniu onkologicznym odradzać posiadanie potomstwa. Ponieważ większość nawrotów występuje w ciągu pierwszych 2–3 lat od chwili rozpoznania choroby, rozsądnym postępowaniem jest planowanie macierzyństwa po tym okresie.