Postępowanie w dyslipidemii aterogennej w zespole metabolicznym i u chorych na cukrzycę typu 2 - Cybulska, Barbara; Kłosiewicz-Latoszek, Longina (Przewodnik Lekarza/Guide for GPs, 2005)
Dla zespołu metabolicznego i cukrzycy typu 2 charakterystycznym zaburzeniem lipidowym jest tzw. dyslipidemia aterogenna. Stanowi ona konstelację trzech nieprawidłowości, do których należy hipertrójglicerydemia, małe stężenie cholesterolu HDL i obecność w osoczu nieprawidłowych cząsteczek LDL, zwanych małymi gęstymi LDL. W praktyce lekarskiej nie bada się ich stężenia we krwi, ale wiadomo, że wraz ze wzrostem stężenia trójglicerydów, już od wartości 130 mg/dl, zwiększa się odsetek tych lipoprotein, kosztem normalnych cząsteczek LDL. Małe gęste LDL są bezpośrednio związane z miażdżycą. Chociaż w zespole metabolicznym i w cukrzycy typu 2 pierwszoplanowym celem leczenia jest redukcja stężenia cholesterolu LDL do wartości docelowych, tj. <115 mg/dl (3,0 mmol/l) lub <100 mg/dl (2,5 mg/dl), w zależności od ryzyka zgonu sercowo-naczyniowego w ciągu 10 lat, to należy także dążyć do redukcji stężenia trójglicerydów poniżej 150 mg/dl (1,7 mmol/l) i zwiększenia cholesterolu HDL powyżej 40 mg/dl (1,0 mmol/l) u mężczyzn i 50 mg/dl (1,3 mmol/l) u kobiet. Dużą skuteczność w leczeniu tych specyficznych zaburzeń lipidowych można osiągnąć poprzez redukcję masy ciała i nasilenie aktywności fizycznej. Metody te powodują całkowitą odwracalność insulinooporności lub jej zmniejszenie, a jak wiadomo, leży ona u podstaw dyslipidemii aterogennej. Szczególną wartość terapeutyczną w zespole metabolicznym i w cukrzycy typu 2 ma dieta śródziemnomorska. Jeśli u pacjentów z zespołem metabolicznym postępowanie dietetyczne i aktywność fizyczna są niewystarczające dla osiągnięcia docelowych stężeń lipidów, to po 3 mies. należy dodać lek(i). Natomiast u pacjentów, u których występuje duże ryzyko (cukrzyca) lub bardzo duże ryzyko (cukrzyca lub zespół metaboliczny ze współistniejącą chorobą sercowo-naczyniową), farmakoterapię rozpoczyna się jednocześnie z dietą. Statyny są lekami z wyboru dla redukcji stężenia cholesterolu LDL, fibraty zaś dla redukcji trójglicerydów i wzrostu cholesterolu HDL. Niektórzy pacjenci ze złożonymi zaburzeniami lipidowymi mogą wymagać tzw. farmakoterapii skojarzonej statyną i fibratem. dyslipidemia aterogenna, zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2.