Teoria wczesnych nieadaptacyjnych schematów Younga z perspektywy teorii neurorozwojowej depresji - Talarowska, Monika; Gałecki, Piotr (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2017)
Czy możemy wskazać biologiczne podłoże cech osobowości? Jest to pytanie, na które nie ma jednoznacznej odpowiedzi i które wzbudza kontrowersje. Jeżeli pozwolimy sobie na przyjęcie takiej perspektywy, pojawia się wówczas pytanie o możliwość realnego wpływu oddziaływań psychoterapeutycznych na zmianę utrwalonych wzorców naszego funkcjonowania (rozumianych jako cechy osobowości lub schematy poznawcze). W prezentowanej pracy podjęliśmy próbę znalezienia wspólnego mianownika dla teorii wczesnych nieadaptacyjnych schematów J. Younga oraz neurorozwojowej teorii depresji P. Gałeckiego i M. Talarowskiej. Teoria Younga należy do tzw. trzeciej fali terapii poznawczo-behawioralnej. Jest terapią długoterminową, łączącą w sobie założenia podejścia poznawczo-behawioralnego, psychodynamicznego, humanistycznego oraz interpersonalnego. Jej techniki są stosowane (i okazują się być efektywne) przede wszystkim w terapii zaburzeń osobowości. Teoria neurorozwojowa depresji integruje współczesne rozumienia etiologii depresji, kładąc nacisk na rolę czynników biologicznych oraz trzech etapów rozwojowych (okresu prenatalnego, wczesnych lat życia oraz okresu adolescencji). Wspólnym elementem dla kształtowania się nieadaptacyjnych schematów poznawczych oraz cech osobowości predysponujących do ujawnienia się objawów depresji wydają się być zmiany czynnościowe i anatomiczne we współpracujących ze sobą rejonach mózgu: ciało migdałowate–hipokamp–kora przedczołowa (nadmierna aktywność ciała migdałowatego w odpowiedzi na bodźce o negatywnym zabarwieniu emocjonalnym połączona z trudnościami w hamowaniu tych treści przez korę okolicy przedczołowej). Naszym zdaniem odpowiedź na postawione na wstępie pytanie jest twierdząca, a uniwersalność teorii neurorozwojowej w pełni ją uzasadnia.