Objawy negatywne schizofrenii pierwotne i wtórne, zespół deficytowy, uporczywe objawy negatywne - Wójciak, Paweł; Domowicz, Klaudia; Rybakowski, Janusz (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2017)
Objawy negatywne schizofrenii, ich diagnostyka i leczenie należą do najważniejszych wyzwań współczesnej psychiatrii. W ostatnich latach podjęto szereg prób usystematyzowania naszej wiedzy na temat ich struktury, patogenezy oraz obrazu klinicznego. Aktualnie za objawy negatywne uznaje się bladość afektywną, alogię, wycofanie społeczne, anhedonię i awolicję. Objawy negatywne dzieli się na objawy pierwotne i wtórne. Objawy pierwotne stanowią integralną część procesu schizofrenicznego, są stabilne w przebiegu, przewlekłe i oporne na dostępne metody terapeutyczne. Objawy wtórne pojawiają się jako efekt współwystępowania różnych dodatkowych objawów i czynników towarzyszących schizofrenii, do których zalicza się m.in. objawy pozytywne (psychotyczne), depresję, lęk, efekty niepożądane farmakoterapii, uzależnienia oraz deprywację społeczną. Dla chorych na schizofrenię charakteryzujących się obecnością pierwotnych i przewlekle występujących objawów negatywnych Carpenter i wsp. wprowadzili pojęcie schizofrenii deficytowej ( deficit schizophrenia – DS), zamiennie stosowane z pojęciem zespołu deficytowego ( deficit syndrome ). W praktyce badawczej do wyodrębnienia zdefiniowanych klinicznie grup pacjentów zaproponowano pojęcie nasilonych objawów negatywnych ( prominent negative symptoms ) oraz dominujących objawów negatywnych ( predominant negative symptoms ). W celu ujednolicenia kryteriów diagnostycznych zaproponowano wprowadzenie pojęcia uporczywych objawów negatywnych ( persistent negative symptoms – PNS). Zaliczono do nich objawy negatywne oporne na leczenie, ograniczające zdolność do normalnego funkcjonowania oraz obecne w okresach klinicznej stabilizacji. W niniejszym artykule oprócz szerszego omówienia powyższej problematyki przedstawiono również aktualne dane dotyczące neurobiologii zespołu deficytowego oraz uporczywych objawów negatywnych.