Acanthamoeba polyphaga – rzadko wykrywany w Polsce czynnik zagrażającego utratą wzroku zapalenia rogówki, podatny in vitro na przeciwpasożytnicze działanie tojokamycyny - Padzik, Marcin; Szaflik, Jacek P.; Izdebska, Justyna; Szostakowska, Beata; Szaflik, Jerzy; Chomicz, Lidia (Klinika Oczna / Acta Ophthalmologica Polonica, 2017)
Cel : Pierwotniakowe zapalenia rogówki są coraz częściej wykrywane w różnych rejonach świata, głównie u osób stosujących soczewki kontaktowe. Inne czynniki ryzyka zapalenia rogówki o etiologii amebowej to uszkodzenie nabłonka rogówki, zabiegi chirurgiczne i kontakt oka z wodą zawierającą formy rozwojowe ameb amfizoicznych. W pracy analizowano izolaty rogówkowe ze skomplikowanych przypadków pierwotniakowego zapalenia rogówki, oceniono podatność wybranych szczepów na tojokamycynę. Materiał i metody : materiał do analizy stanowiło sześć szczepów przypadków pierwotniakowego zapalenia rogówkizwiązanych z noszeniem soczewek kontaktowych oraz jeden szczep pochodzący z przypadku zakażenia podczas pływania w jeziorze, poprzednio błędnie rozpoznanych i leczonych w innym ośrodku. Monitorowano dynamikę populacji rogówkowych izolatów Acanthamoeba o genotypie T4 w aksenicznych hodowlach in vitro. Szczep rogówkowy zidentyfikowany jako A. polyphaga i środowiskowy A. castellanii Neff poddano działaniu substancji o znanej skuteczności przeciwrzęsistkowej oraz przeciwtoksoplazmowej – tojokamycyny. Wyniki : najbardziej wirulentny in vitro okazał się szczep z gatunku A. polyphaga rzadko rozpoznawanego w Polsce jako czynnik etiologiczny pierwotniakowego zapalenia rogówki. Stwierdzono wyraźny amoebostatyczny wpływ tojokamycyny in vitro na obydwa szczepy, bez stymulacji encystacji, z silniejszą redukcją liczby ameb w populacjach szczepu rogówkowego. Wnioski : w Polsce wiedza z zakresu epidemiologii zapalenia rogówki o etiologii amebowej jest niewystarczająca. Ekstremalnie wysoka oporność cyst Acanthamoeba na leki to jeden z powodów trudności terapeutycznych, nadal testuje się substancje o potencjalnej aktywności przeciwamebowej. Obiecujące wyniki, wskazujące na amebostatyczny wpływ tojokamycyny na patogeniczny szczep Acanthamoeba , zachęcają do podejmowania dalszych prób z tą substancją i z innymi szczepami ameb amfizoicznych. Według naszej wiedzy są to pierwsze badania nad podatnością in vitro rogówkowego szczepu Acanthamoeba na tojokamycynę.