Występowanie skórnych odczynów popromiennych u pacjentów poddanych radioterapii - Juszczak, Katarzyna; Przybył, Marek; Cebulska, Violetta; Koźlak, Violetta (Pielęgniarstwo Chirurgiczne i Angiologiczne/Surgical and Vascular Nursing, 2017)
Wstęp : Radioterapia, z wyjątkiem chirurgii pozostaje jedną z najbardziej skutecznych metod leczenia chorób nowotworowych. Szacuje się, że ponad połowa pacjentów onkologicznych na różnym etapie leczenia zostanie poddana radioterapii [1]. Pomimo rozwoju techniki i radiobiologii nadal dużym problemem pozostają odczyny popromienne, które wpływają na obniżenie jakości życia pacjentów i niejednokrotnie są przyczyną przerwania leczenia. Skuteczne leczenie radioterapią w celu odpowiedniego stopnia leczenia nowotworów jest nieuchronnie związane z przyjętym ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych. Cel pracy : Celem pracy była próba ustalenia powtarzalności ocen skórnych odczynów popromiennych u pacjentów poddawanych radioterapii. Materiał i metody : Badaniem objęto grupę 23 osób personelu pielęgniarskiego, która dokonała oceny 22 pacjentów poddawanych radioterapii, u których występowały zmiany w okolicy napromienianej. Łącznie przeprowadzono 216 ocen, co pozwoliło na uzyskanie 72 prób poddanych analizie. Do pomiaru stopnia zaawansowania skórnego odczynu popromiennego użyto skali RTOG ( Radiation Therapy Oncology Group ) jako stosowanej zgodnie ze standardem dotyczącym obserwacji i pielęgnowania zmian popromiennych w codziennej praktyce klinicznej u pacjentów poddanych radioterapii. Dla porównania zastosowano zmodyfikowaną na potrzeby badania skalę RISRAS ( Radiation-Induced Skin Rection Assesment Scale ). Wyniki : Badania wykazały powtarzalność oceny skórnych odczynów popromiennych z zastosowaniem skali RTOG i RISARS. Wnioski : Istnieje powtarzalność oceny skórnego odczynu popromiennego dokonywanego przez tę samą pielęgniarkę. Zastosowanie skali RTOG daje większą powtarzalność ocen niż skala RISRAS. Powtarzalność oceny zmian skórnych jest porównywalna do oceny odczuć subiektywnych pacjenta. Jedynie osoby z mniejszym stażem ogólnym pracy mają większą powtarzalność ocen w zakresie obserwacji skali RISRAS. Wykształcenie pielęgniarki nie koreluje z powtarzalnością ocen. Istnieje potrzeba prowadzenia dalszych badań w zakresie powtarzalności ocen występowania skórnych odczynów popromiennych wśród pacjentów poddawanych radioterapii.