Przydatność przeszczepów skóry w leczeniu rozległych owrzodzeń żylnych - Staniszewski, Ryszard; Stanišić, Michał; Winckiewicz, Marek; Majewski, Wacław; Zapalski, Stanisław (Advances in Dermatology and Allergology/Postępy Dermatologii i Alergologii, 2005)
Przewlekłe owrzodzenia żylne spotyka się u od 0,2 do 2% populacji państw Europy Zachodniej. Najczęstszą przyczyną powstania owrzodzeń jest przewlekła niewydolność żylna i nadciśnienie w obwodowych naczyniach żylnych kończyn dolnych i mikrokrążeniu. Od wielu lat poszukuje się prostszych, bardziej radykalnych i skutecznych metod leczenia owrzodzeń, szczególnie tych dużych, długo trwających i opornych na leczenie tzw. refractory ulcers. Materiał i metoda: W Klinice Chirurgii Ogólnej i Naczyń w latach 2000–2004 leczono chirurgicznie 54 chorych z owrzodzeniami żylnymi (46 kobiet i 8 mężczyzn) w wieku od 52 do 78 lat, średnio 68 lat. U wszystkich chorych wykonano badania USG duplex-doppler celem oceny patologii w układzie tętniczym i żylnym. Zainfekowane owrzodzenia z dużą ilością tkanek martwiczych stwierdzano u 27 chorych (50%) i stosowano miejscowo roztwór betadyny oraz wycięcie chirurgiczne zakażonej ziarniny aż do powięzi na sali operacyjnej, pobierano siatkowate przeszczepy skórne pośredniej grubości i przykładano na powięź. W pozostałych przypadkach, gdy owrzodzenie było oczyszczone i ziarnina przygotowana wykonywano przeszczepy płatkowe metodą Reverdina u 15 chorych i siatkowe u 12. Do przeszczepu chorzy byli kwalifikowani w zależności od wielkości owrzodzenia i stopnia oczyszczenia ziarniny. Zmiany do 50 cm 2 kwalifikowano do przeszczepów płatkowych, a większe do siatkowych. U chorych stosowano unieruchomienie przez 7–10 dni po przeszczepie. Po wgojeniu chorych uruchamiano w opatrunkach uciskowych. Wyniki: U wszystkich chorych owrzodzenia zagoiły się podczas pobytu w Klinice, u 42 (78%) całkowicie, a u 12 (22%) w 70–80%. W dalszym leczeniu ambulatoryjnym również i u tych chorych doszło do ich całkowitego zagojenia przez ziarninowanie, średnio w 3 tyg. po hospitalizacji. Do badań kontrolnych chorzy zgłaszali się co 3 mies. i w czasie wizyt poza badaniem klinicznym wykonywano kontrolne badanie USG. W okresie obserwacji spostrzegano 49 chorych (91%). Nawroty owrzodzenia stwierdzono u 8 chorych (15%). Ponowne owrzodzenia pojawiły się w 8–36 mies. po pierwszym przeszczepie, średnio w 12 mies. Wnioski: Naszym zdaniem przeszczepy skórne siatkowate lub płatkowe są przydatnym sposobem leczenia chorych z dużymi nawracającymi owrzodzeniami żylnymi. Znacznie skracają czas leczenia, są dobrze tolerowane przez chorych i obniżają koszty terapii.