Does the timing of aspirin administration influence its antiplatelet effect – review of literature on chronotherapy - Miciak-Ławicka, Ewa; Begier-Krasińska, Beata; Tykarski, Andrzej; Krasiński, Zbigniew (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2018)
Publikacja stanowi podsumowanie wielokierunkowego działania aspiryny i jej roli we współczesnej medycynie. Historia aspiryny, czyli kwasu acetylosalicylowego (ASA), i jej stosowanie sięga czasów starożytnych, choć substancja w czystej postaci produkowana i sprzedawana jest od 1899 r. Początkowo wykorzystywano jej właściwości przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwzapalne. Z czasem odkryto wiele innych korzystnych działań ASA. Mechanizm działania aspiryny został poznany dzięki brytyjskiemu farmakologowi, laureatowi Nagrody Nobla sir Johnowi Vane’owi. Poznanie działania ASA, związane z zahamowaniem cyklooksygenazy i zwiększeniem stężenia działającej wazoprotekcyjnie, przeciwzakrzepowo prostacykliny oraz zahamowaniem prozakrzepowego tromboksanu A2, zapoczątkowało epokę stosowania małych, „kardiologicznych” dawek ASA w chorobach układu krążenia. Obok dobrze poznanego działania przeciwpłytkowego odkrywane są inne właściwości ASA – niezależne od COX-1 działanie poprawiające funkcję śródbłonka, efekt hipotensyjny przy wieczornym podaniu. Na podstawie aktualnej wiedzy można mówić o plejotropowym działaniu ASA, jego zastosowaniu w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym, z uwzględnieniem działania antyagregacyjnego, rytmów okołodobowych i zasad chronoterapii.