Immunoterapia raka rdzeniastego tarczycy (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
Rak rdzeniasty tarczycy (RRT) stanowi 5–10 proc. wszystkich raków tarczycy. Standardowe postępowanie terapeutyczne polega na całkowitym usunięciu tarczycy i centralnych węzłów chłonnych. Terapia izotopem 131 I oraz chemioterapia i radioterapia mają małą wartość leczniczą. W pracy omówiono większość metod leczniczych zarówno eksperymentalnych, jak i klinicznych, wykorzystywanych w leczeniu RRT. W RRT wykazano ekspresję wielu antygenów, takich jak kalcytonina, antygen kanceroembrionalny (CEA), chromogranina A, ACTH, somatostatyna, cancer/testis antigens (CTA) czy ostatnio ghrelina. Do obrazowania i leczenia nowotworu najczęściej stosuje się przeciwciała anty-CEA. Stwierdzono, że wysokie wartości CEA korelują z pojawieniem się przerzutów nowotworowych i z agresywnością nowotworu. W blisko 90 proc. przypadków RRT wykazano obecność receptorów cholecystokininowych CCK-B gastryny. Stanowiło to podstawę użycia ludzkiej gastryny związanej ze 131 I w badaniach doświadczalnych. Na modelu hodowli in vitro komórek RRT przebadano ok. 40 fenotypowo różnych przeciwciał przeciw szczurzej kalcytoninie, z których tylko nieliczne hamowały wzrost komórek nowotworowych. Wykazano, że w obecności komórek dendrytycznych prezentujących kalcytoninę udało się wzmocnić odpowiedź immunologiczną i udoskonalić produkcję przeciwciał. DNA immunizacja z ludzką preprokalcytoniną aktywuje swoistą odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. W leczeniu RRT zastosowano interleukiny 2 i 12. Podjęto też próby wprowadzenia postępowania, w którym komórki RRT zakażano adenowirusem, a następnie stosowano leczenie gancyclowirem. Wykorzystanie 131 I-MIBG (metajodobenzylguanidyny) jest możliwe w ok. 35–40 proc. przypadków raka rdzeniastego, w których guz wychwytuje ten związek. Somatostatynę stosuje się głównie w celu hamowania aktywności sekrecyjnej guzów hormonalnie czynnych. Niestety, żadna z opisanych metod nie przyniosła zdecydowanego postępu w efektywności leczenia RRT.