Zmienność płciowa położenia otworu żuchwowego w przestrzeni trójwymiarowej lokalizowanego z wykorzystaniem tomografii spiralnej - Zborowski, Jacek; Kurlej, Wiesław (Journal of Stomatology, 2018)
Wprowadzenie . Ocena topografii otworu żuchwowego ma bardzo istotne znaczenie poznawcze i utylitarne w stomatologii. W wielu sytuacjach klinicznych konieczne jest uwzględnienie zmienności płciowej oraz osobniczej, różnic bilateralnych położenia otworu żuchwowego na gałęzi żuchwy. Każdy z tych czynników może mieć ogromny wpływ na skuteczność znieczuleń wykonywanych w tej okolicy. Cel pracy . Określenie zmienności położenia otworu żuchwowego w przestrzeni trójwymiarowej w odniesieniu do trzech osi rotacji gałęzi żuchwy. Ocena położenia otworu żuchwowego w odniesieniu do wybranych punktów antropometrycznych na gałęzi żuchwy z uwzględnieniem asymetrii i różnic dymorficznych. Materiał i metody . Analizowano obrazy (26 kobiet, 24 mężczyzn) wykonane przy użyciu tomografii spiralnej 50 pacjentów w homogennej wiekowo grupie (30-35 lat) obojga płci. Wytworzono wirtualnie płaszczyznę pośrodkową i w stosunku do niej wykonano obustronnie pomiary punktów antropometrycznych, a także kątów gałęzi żuchwy w trzech osiach. Wykonano 28 pomiarów dla każdego pacjenta. Na podstawie pomiarów antropometrycznych wyznaczono wskaźnik twarzowy. Za pomocą regresji krokowej wyłoniono cechy, które najbardziej determinowały zmienność płciową badanych parametrów. Wyniki U pacjentów z grupy szerokotwarzowych w skali Garsona wykazano najbardziej znaczącą współzmienność pomiędzy położeniem otworu żuchwy w stosunku do tylnego brzegu gałęzi żuchwy a kątem gałęzi żuchwy. U tych pacjentów otwór żuchwowy jest zlokalizowany bardziej dystalnie w stosunku do tylnego brzegu gałęzi żuchwy niż średnie 15,77 mm u mężczyzn i 14,10 mm u kobiet. Zaznaczyły się wyraźne różnice płciowe - większość mierzonych wartości była wyższa u mężczyzn niż u kobiet. Wnioski . W zakresie zmienności położenia otworu żuchwowego w przestrzeni trójwymiarowej, które zostało odniesione do osi pionowej, poprzecznej i przednio-tylnej występuje znaczna zmienność osobnicza. Zaobserwowano znaczące różnice bilateralne oraz dymorficzne. Wpływa to na położenie otworu żuchwowego. Otrzymane wyniki sugerują zwłaszcza u pacjentów z dużymi wartościami kąta żuchwy i u pacjentów o znacznej szerokości twarzczaszki, że odległość otworu żuchwy od tylnego brzegu gałęzi żuchwy maleje .