Ocena przebiegu odczynu popromiennego ze strony skóry z wykorzystaniem skali RISRAS - Ziółkowska, Ewa; Wiśniewski, Tomasz; Króliczewska, Danuta; Zuza-Witkowska, Anna; Kaczmarek, Elżbieta (Nursing Problems / Problemy Pielęgniarstwa, 2012)
Wstęp. Skórne odczyny popromienne są najczęstszym skutkiem ubocznym radioterapii i są istotnym problemem w praktyce pielęgniarskiej. Cel pracy. Celem badania jest ocena odczynu popromiennego ze strony skóry przy wykorzystaniu nowej skali. Materiał i metody. Do badania włączono 83 pacjentów, w tym 75% stanowiły kobiety. W trakcie leczenia raz w tygodniu pielęgniarka i lekarz przeprowadzali ocenę odczynów popromiennych ze strony skóry za pomocą skali RISRAS oraz skali RTOG. Zebrane dane poddano analizie za pomocą programu Statistica. Wykreślono zależność nasilenia poszczególnych objawów ze strony skóry względem czasu oraz zbadano korelację między maksymalną wartością punktową skali a czynnikami ryzyka nasilenia odczynu. Wyniki. Rumień skóry pojawił się po 2 tygodniach radioterapii, a jego nasilenie zwiększyło się po 4 tygodniach. Złuszczanie na sucho i wilgotno wystąpiło po 4 tygodniach radioterapii. Nasilenie zgłaszanych objawów subiektywnych, tj. ból, pieczenie, świąd korelowało ze zmianami morfologicznymi skóry. Wykazano korelację maksymalnej wartości punktów w skali RISRAS ze skalą RTOG (R = 0,787126 , p < 0,05) oraz dodatkowo z płcią żeńską (R = 0,339730, p < 0,05) i wielkością piersi (R = 0,254622, p < 0,05). Wnioski. Zastosowanie skali RISRAS umożliwia uzyskanie pielęgniarkom wartościowej wiedzy na temat popromiennego odczynu skórnego, którą można wykorzystać do skutecznej i efektywnej pielęgnacji chorego.