Miejsce erytropoetyny w leczeniu niedokrwistości - Mackiewicz, Jacek; Wysocki, Piotr J.; Mackiewicz, Andrzej (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
Rynek zbytu erytropoetyny (Epo) na świecie osiąga wartość kilku miliardów dolarów rocznie. Mijające okresy ochronne własności intelektualnej i regionalne ograniczenia ochrony patentowej stymulują badaczy i firmy farmaceutyczne do tworzenia generycznych lub też modyfikowanych preparatów Epo. W przeglądzie obecnej sytuacji na rynku próbowaliśmy zebrać aktualne dane, dotyczące istniejących preparatów Epo oraz trendów badawczych, dążących do zastąpienia nadal kosztownych preparatów białkowych polipeptydami czy też genami Epo wprowadzanymi bezpośrednio chorym. Niezmiernie interesujące jest również wykorzystanie innych niż krwiotwórcze właściwości erytropoetyny do celów terapeutycznych. 15-letnie doświadczenie w leczeniu niedokrwistości przy użyciu rHuEpo-α pozwoliło nam na dogłębne poznanie farmakokinetyki, farmakoekonomiki i zysków klinicznych związanych ze stosowaniem tego leku. Środowiska nefrologów, hematologów czy onkologów wypracowały standardy używania w różnych jednostkach klinicznych rHuEpo-α – cytokiny/hormonu otrzymywanego dzięki inżynierii genetycznej, cząsteczki najbardziej zbliżonej do naturalnej endogennej erytropoetyny. Miliony dawek podanych chorym oraz wieloletnie obserwacje kliniczne pozwoliły na dobór bezpiecznych i przyjaznych chorym schematów leczenia. Ostatnio wprowadzane nowe preparaty Epo czy to biogeneryki, czy tzw. NESP, mają przed sobą jeszcze długą drogę do osiągnięcia sukcesu na rynku zarówno terapeutycznego, jak i ekonomicznego. Te pierwsze wymagają standaryzacji produkcji i – mimo znanych efektów terapeutycznych Epo – badań klinicznych. Z kolei darbepoetyna-α wymaga bardziej ekstensywnych badań (większość badań trwała 12 tyg., ostatnie nieco dłużej), obejmujących liczne grupy chorych, aby dogłębnie poznać biologię tego preparatu oraz bezpośrednio, w poprawnie zaplanowanych badaniach klinicznych porównać go z Epo-α. Również koszty leczenia darbepoetyną-a, mimo prób rzadszego dawkowania, są dotychczas wyższe niż leczenie Epo-α.