Ocena miejscowego i regionalnego zaawansowania raka odbytnicy za pomocą ultrasonografii przezodbytniczej i tomografii komputerowej - Grzela, Monika; Makarewicz, Roman; Windorbska, Wiesława (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
Przedoperacyjna ocena naciekania raka w obrębie ściany odbytnicy i obecności przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych jest podstawą ustalenia optymalnego sposobu leczenia tego nowotworu. Celem pracy było przeanalizowanie przydatności i ograniczeń oceny miejscowego i regionalnego zaawansowania raka odbytnicy za pomocą ultrasonografii przezodbytniczej i tomografii komputerowej, poprzez ocenę dokładności (zgodności) ( accuracy ), czułości ( sensitivity ), swoistości ( specificity ) oraz wartości predykcyjnej dodatniej PPV ( positive predictive value ) i wartości predykcyjnej ujemnej NPV ( negative predictive value ) przekraczania ściany odbytnicy i zajęcia regionalnych węzłów chłonnych dla każdego z tych badań diagnostycznych. Spośród 120 chorych na raka odbytnicy badanych przedoperacyjnie za pomocą tych metod diagnostycznych u 91 osób wykonano tomografię komputerową miednicy, u 67 badanie ultrasonograficzne przezodbytnicze, w tym u 38 chorych wykonano oba badania jednocześnie. Wyniki oceny klinicznej w odniesieniu do penetracji guza w obrębie ściany odbytnicy (cT) i zajęcia regionalnych węzłów chłonnych (cN) porównywano z pooperacyjną oceną patologiczną pT i pN. Za cechę dodatnią przyjęto w analizie zaawansowanie T3,4 – naciek przekraczający ścianę odbytnicy, lub N1 – zajęte nowotworowo węzły chłonne; za cechę ujemną T1,2 – naciek nieprzekraczający ściany odbytnicy, lub N0 – bez zajętych nowotworowo węzłów chłonnych. W ocenie penetracji guza w obrębie ściany odbytnicy (T) uzyskano zgodność (dokładność) ocen w 65,75 proc. dla ultrasonografii przezodbytniczej i w 79,12 proc. dla tomografii komputerowej. Ocena zaawansowania była zawyżona w 13,43 proc. dla USGtr i w 8,79 proc. dla TK, a zaniżona w 20,90 proc. dla USGtr i w 12,09 proc. dla TK. Czułość badań wyniosła odpowiednio 66,67 i 81,67 proc., a swoistość 64 i 74,19 proc. Wartości predykcyjne dodatnie (PPV) obu metod wyniosły odpowiednio 75,68 i 85,96 proc., a wartości predykcyjne ujemne (NPV) 53,33 i 67,65 proc. W ocenie zajęcia regionalnych węzłów chłonnych (N) uzyskano zgodność (dokładność) ocen w 50,82 proc. dla ultrasonografii przezodbytniczej i w 58,54 proc. dla tomografii komputerowej. Ocena zaawansowania była zawyżona w 13,11 proc. dla USGtr i w 23,17 proc. dla TK, a zaniżona w 36,11 proc. dla USGtr i w 18,29 proc. dla TK. Czułość badań wyniosła odpowiednio 37,14 i 60,53 proc., a swoistość 69,23 i 56,82 proc. Wartości predykcyjne dodatnie (PPV) obu metod wyniosły odpowiednio 61,90 i 54,76 proc., a wartości predykcyjne ujemne (NPV) 45 i 62,50 proc. Obie metody diagnostyczne lepiej oceniają penetrację guza w obrębie ściany odbytnicy niż zajęcie regionalnych węzłów chłonnych. W badanej grupie chorych nie wykazano wyższości ultrasonografii przezodbytniczej nad techniką tomografii komputerowej w przedoperacyjnej ocenie stopnia zaawansowania raka odbytnicy.