Wpływ hemoglobiny płodowej na stężenie hemoglobiny glikowanej w populacji dzieci z cukrzycą typu 1 - Baranowska-Jaźwiecka, Anna Iza; Mianowska, Beata; Fendler, Wojciech; Pomykała, Agnieszka; Młynarski, Wojciech (Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 2016)
Wstęp.  Hemoglobina glikowana (HbA1c) jest używana jako parametr odzwierciedlający średnie stężenie glukozy z okresu 5–12 tygodni przed badaniem. Jest ona złotym standardem w ocenie wyrównania metabolicznego u pacjentów z cukrzycą. Kryteria ADA rozpoznania cukrzycy włączają stężenie HbA1c do istotnych czynników w procesie diagnozowania tej choroby. HbA1c jest też często używana jako punkt końcowy w badaniach interwencyjnych u pacjentów z cukrzycą. Z tych przyczyn wiedza na temat czynników niezależnych od glikemii, wpływających na HbA1c, może być klinicznie przydatna. Cel badania. Oznaczenie zmienności stężenia hemoglobiny płodowej (HbF) wśród dzieci z cukrzycą w Polsce i ocena wpływu tej zmienności na stężenie HbA1c. Materiały i metody. Badanie miało charakter prospektywny. Przeprowadzono oznaczenie stężenia HbA1c u ponad 96% dzieci z cukrzycą w regionie łódzkim. Do badania włączono wszystkich pacjentów w wieku od 2 do 18 lat z cukrzycą typu 1 (T1D) i czasem trwania cukrzycy powyżej jednego roku (n=555). U wszystkich tych pacjentów przeprowadzono pomiar stężenia HbA1c i HbF minimum trzykrotnie w ciągu roku. Z tych punktów czasowych zebrano dane kliniczne dotyczące pacjenta. Pomiar HbA1c i HbF przeprowadzono metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) na aparacie D-10 Dual A2/F/A1c (Bio-Rad Laboratories, Hercules, CA, USA). Analizę statystyczną przeprowadzono przy użyciu pakietu Statistica 10.0 (StatSoft, Tulsa, USA). Wyniki. Średni wiek pacjentów w obserwowanej grupie wynosił 12,9±3,8 roku, czas trwania cukrzycy 5,6±3,4, stężenie HbA1c 7,59±1,33% (59±10,65 mmol/mol). U 78 (14%) pacjentów stwierdzono podwyższone stężenie HbF (>0,8%) w każdym z obserwowanych punktów czasowych, z średnią wartością 1,2±0,45%. Podwyższone stężenie HbF było związane z młodszym wiekiem pacjentów (p=0,03) i młodszym wiekiem w momencie rozpoznania choroby (p=0,01). Nie zaobserwowano związku z czasem trwania cukrzycy (p=0,21). Nie stwierdzono korelacji pomiędzy stężeniem HbA1c a HbF w obserwowanej grupie (R=-0,09; p=0,43). Wnioski. HbF nie wpływa na pomiar HbA1c u starszych niż 2 lata pacjentów pediatrycznych z cukrzycą.