Ocena zachowania funkcji komórek beta trzustki u dzieci z długotrwającą cukrzycą typu 1 z użyciem ultraczułej metody oznaczania c-peptydu - Kalinowska, Agnieszka; Orlińska, Barbara; Panasiuk, Mateusz; Jamiołkowska, Milena; Zasim, Aneta; Florys, Bożena; Wojtkielewicz, Katarzyna; Łuczyński, Włodzimierz; Głowińska-Olszewska, Barbara; Bossowski, Artur (Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 2017)
Wstęp. Cukrzyca typu 1 jest autoimmunizacyjną chorobą, w której zniszczeniu ulegają komórki beta wysp trzustkowych. Jeszcze do niedawna sądzono, że utrata wewnątrzwydzielniczej funkcji trzustki jest całkowita i nieunikniona. Jednak wraz z rozwojem wiedzy oraz powstaniem nowych wiarygodnych metod oznaczania c-peptydu przy jego bardzo niskich stężeniach okazało się, że szczątkowa funkcja gruczołu może być zachowana nawet dekady od diagnozy. Celem badania była ocena stężenia c-peptydu za pomocą rutynowej metody laboratoryjnej oraz nowej metody ultraczułej u dzieci z długotrwającą cukrzycą typu 1 w relacji do charakterystyki klinicznej pacjentów. Metody. Do badania włączyliśmy 178 kolejnych pacjentów z cukrzycą typu 1 trwającą co najmniej 1 rok, średni czas trwania cukrzycy wynosił 5,6 lat. Zostały wykonane podstawowe pomiary antropometryczne oraz pobrane próbki krwi. Z medycznych historii pacjentów zebrano informacje dotyczące przebiegu choroby i wcześniejszych wyników laboratoryjnych. W pobranych próbkach krwi oznaczono wartość HbA1c oraz stężenie c-peptydu metodą klasyczną (n=178)  i ultraczułą (n=160) (Mercodia). Klinicznie istotne stężenie c-peptydu uznano przy wartości 0,23 ng/ml zgodnie z rekomendacjami DCCT. Wyniki. Klinicznie istotne stężenie c-peptydu stwierdzono u 54 z 160 pacjentów (33,75%). Pacjenci z zachowanym stężeniem c-peptydu byli starsi w czasie diagnozy, mieli dłuższy okres remisji i wymagali mniejszych całkowitych i bazalnych dawek insuliny.  W grupie z zachowanym wydzielaniem c-peptydu stwierdzono istotnie niższą średnią wartość HbA1c z ostatniego roku i wyższą wartość HbA1c w momencie diagnozy choroby. Porównując klasyczną i ultraczułą metodę oznaczania c-peptydu, uzyskaliśmy podobne wyniki. Wnioski. Wykazano zachowane wydzielanie c-peptydu u 34% dzieci z długotrwająca cukrzycą typu 1. Nasze obserwacje potwierdzają przypuszczenie, że szczątkowa funkcja komórek beta wysp trzustki (mierzona stężeniem c-peptydu) jest korzystna dla wyrównania metabolicznego pacjentów. Klasyczna metoda oznaczania stężenia c-peptydu może być równie przydatna w praktyce klinicznej, jak metoda ultraczuła.